Tajemnica chroniona przed sądem

Każde ujawnienie przez operatora tajemnicy telekomunikacyjnej w sytuacjach innych niż wskazane wyraźnie przez ustawę prowadzi do naruszenia praw abonenta i może łączyć się z dotkliwymi karami pieniężnymi i utratą reputacji. Dlatego nie należy dziwić się, że operatorzy odmawiają udzielania informacji objętych tajemnicą sądom cywilnym lub komornikom, zaskarżając równocześnie nałożone na nich bezpodstawnie grzywny. Tajemnica telekomunikacyjna zdefiniowana w art. 159 prawa telekomunikacyjnego służy ochronie danych związanych ze świadczeniem usług telekomunikacyjnych. Obejmuje ona przede wszystkim dane dotyczące użytkownika, treść komunikatów, dane transmisyjne, dane o lokalizacji, a także dane o próbach uzyskania połączenia. Treścią tajemnicy jest zakaz zapoznawania się, utrwalania, przechowywania, przekazywania lub innego wykorzystywania danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną przez osoby inne niż nadawca i odbiorca komunikatu. Przepisów tych nie stosuje się do danych ujawnionych postanowieniem sądu, postanowieniem prokuratora lub na podstawie odrębnych przepisów. Przypadki wyłączenia tajemnicy telekomunikacyjnej reguluje m.in. kodeks postępowania karnego. To na podstawie art. 218 k.p.k. podmioty prowadzące działalność telekomunikacyjną mają obowiązek wydać na żądanie zawarte w postanowieniu sądu dane związane z wykonywaniem połączeń, jeżeli mają one znaczenie dla toczącego się postępowania. Dotyczy to jedynie spraw karnych, a nie cywilnych.

Ustawy dotyczące poszczególnych jednostek, jak Policja, Żandarmeria Wojskowa, Straż Graniczna, dopuszczają dostęp do tych danych tylko w ramach czynności związanych z zapobieganiem lub ściganiem przestępstw. Każda z tych ustaw w sposób wyraźny przewiduje możliwość uchylenia tajemnicy telekomunikacyjnej w określonym zakresie, precyzując wymagania dotyczące sposobu i procedur dostępu do danych. Często zdarza się jednak, że sądy w postępowaniach cywilnych czy komornicy w postępowaniach egzekucyjnych bezpodstawnie żądają od operatorów danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną. W dodatku za nieudostępnienie informacji żądanych przez sąd czy komornika często nakładane są na operatorów lub ich pracowników grzywny. Kodeks postępowania cywilnego nie zawiera przepisów dotyczących wyraźnie możliwości uchylania tajemnicy telekomunikacyjnej. Dlatego też trudno znaleźć podstawę prawną dla żądań sądów o udostępnianie tzw. billingów w sprawach o rozwód czy separację. Sądy w tym wypadku powołują się na art. 248 par. 1 k.p.c., który stanowi, że każdy obowiązany jest przedstawić na zarządzenie sądu w oznaczonym terminie i miejscu dokument znajdujący się w jego posiadaniu i stanowiący dowód faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Wyłączone spod tego wymogu są dokumenty zawierające informacje niejawne. Ale przecież informacje zawarte w billingu chronione są tajemnicą telekomunikacyjną. W praktyce zawsze wiąże się to z opracowaniem danych zawartych w systemach informatycznych i wytworzeniem dokumentu zawierającego te dane, co nie mieści się już w dyspozycji art. 248 par. 1 k.p.c. Komornicy natomiast powołują się na art. 761 k.p.c. oraz art. 2 ust. 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, które jednak nie precyzują podmiotu, warunków udostępnienia informacji oraz nie wyłączają tajemnicy telekomunikacyjnej, czyli przepisy te nie odpowiadają wymogom art. 49 Konstytucji RP odnośnie do sposobu ujawnienia informacji objętych tajemnicą komunikowania się. Operator, przekazując dane dotyczące abonenta, musi opierać się na odpowiedniej podstawie ustawowej, w przeciwnym wypadku naraża się na odpowiedzialność cywilną wobec osób kierujących roszczenia w szczególności z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Co więcej, grożą mu bardzo wysokie kary pieniężne nakładane przez prezesa UKE za udostępnienie danych objętych tajemnicą.

@RY1@i02/2011/066/i02.2011.066.210.002a.001.jpg@RY2@

dr Marlena Wach, radca prawny w Kancelarii Bird & Bird Maciej Gawroński Sp. k.

dr Marlena Wach

radca prawny w Kancelarii Bird & Bird Maciej Gawroński Sp. k.