Czasem to klienci nie czytają regulaminów premium SMS

W ubiegłym roku UKE otrzymał nieco ponad 250 zgłoszeń o potencjalnych nieprawidłowościach w obszarze premium SMS. Na rynku tych usług podmioty organizują różnego rodzaju gry, zabawy, loterie i konkursy. Zdarzają się i takie, które korzystając z niewiedzy klientów, braku znajomości prawa i regulaminów oraz zwykłej ludzkiej naiwności, narażają ich na poważne obciążenia finansowe, pobierając sowitą opłatę za wysyłanego SMS-a. Niejednokrotnie są to wiadomości kosztujące nawet powyżej 30 zł.

Regulacje prawne

Przepisy prawne nakładają na podmioty zajmujące się masową wysyłką SMS-ów obowiązki, które pomogą użytkownikom odróżnić zwykłą usługę premium SMS od próby wyłudzenia. Świadczenie usług o podwyższonej opłacie uregulowane zostało w ustawie z 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (tj. Dz.U. 2014 r. poz. 243, dalej: p.t.). O ile umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych powinna zostać zawarta w formie pisemnej lub elektronicznej, o tyle umowa o świadczenie usług o podwyższonej opłacie zostaje zawierana przez dokonanie czynności faktycznych (np. poprzez wysłanie SMS-a).

Obowiązki usługodawcy

Przede wszystkim organizator ma obowiązek podania wraz z numerem usługi ceny brutto za jednostkę rozliczeniową oraz nazwy podmiotu realizującego usługę (art. 64 ust. 1 p.t.). Jeśli informacja o usłudze jest przedstawiona w formie graficznej (np. w prasie czy telewizji), musi być ona przede wszystkim czytelna i umożliwiać zapoznanie się z ceną. Natomiast czas prezentacji kosztu za korzystanie z usługi ma nie być krótszy od czasu prezentacji samego numeru. W sytuacji kiedy użytkownikowi przedstawiana jest oferta na cykliczne otrzymywanie odpłatnych treści, usługodawca ma obowiązek umożliwienia mu uprzedniego zapoznania się z zasadami świadczenia usługi, co najczęściej realizowane jest poprzez przesłanie linku do regulaminu. Musi również pozwalać użytkownikowi na dokonanie skutecznej i natychmiastowej rezygnacji z usług w sposób wolny od opłat (art. 64 ust. 4 p.t.).

Warto także zwrócić uwagę na treść przesyłanych wiadomości. Kierowana do użytkownika informacja o możliwości świadczenia dodatkowych odpłatnych usług stanowi informację handlową w rozumieniu ustawy z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (tj. Dz.U. z 2013 r. nr 1422). Przepisy te wprowadzają bowiem wymóg pozyskania uprzedniej zgody użytkownika na przesyłanie informacji handlowych (art. 10 ust. 1-2). Zgoda musi być wyrażona w sposób świadomy i nie może być dorozumiana - oznacza to, że oświadczenie użytkownika nie powinno stanowić jednego z warunków zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych.

Przede wszystkim prewencja

Należy zachować ostrożność podczas korzystania z różnego rodzaju usług mobilnych, zarówno internetowych, jak i SMS-owych. Jeżeli zasady konkursu czy gry mówią, że to my ponosimy koszt za SMS-y przychodzące, regulamin powinien określać ich ilość. Mamienie gwarancją wygranej to oszustwo, dlatego też nie należy brać udziału w konkursach, które opierają się na tego typu hasłach. Innym przykładem są firmy oferujące usługi lokalizacyjne. Hasła pojawiające się na ich stronach internetowych czy w reklamach sugerują, że dzięki ich usługom możemy dowiedzieć się, gdzie dokładnie znajduje się dany telefon. Jeżeli jednak przeanalizujemy regulamin, dowiemy się, że jest to tylko zabawa i za jej pośrednictwem możemy kogoś "wkręcić", że jest lokalizowany. Należy zawsze czytać regulaminy wszelkich zabaw czy usług wymagających od nas wysłania SMS-a i podania jakichkolwiek danych. Unikajmy wszystkich, które budzą nasze wątpliwości lub są znacząco niejasne.

Realna cena

Warto też dowiedzieć się, jaka jest realna cena wysłania SMS-a. Sprawdzenie tego nie jest zadaniem trudnym. Jeżeli wiadomość kosztuje mniej niż 10 zł, numer zaczyna się od cyfry "7" i jego druga liczba mówi o wartości SMS-a. Jeżeli koszt, jaki musimy ponieść, przekracza 10 zł, numer zaczyna się od "9", a jego druga i trzecia cyfra mówią o koszcie. Tak więc za SMS-a wysłanego na numer 74XX(X) zapłacimy 4 zł netto, a za taką samą wiadomość wysłaną na numer 914XX(X) - 14 zł netto.

Zarządzanie usługami

Dodajmy, że wolno za darmo u operatora zażądać blokady na wszystkie numery o podwyższonej płatności lub ustanowić limit kwotowy na tego typu usługi. Jeżeli zarejestrujemy dziecko jako użytkownika telefonu, mamy możliwość zarządzania usługami na jego koncie i sprawowania kontroli nad dostępnością i treściami np. SMS premium. Ponadto, znając numer, na który ma być wysłana wiadomość, jesteśmy w stanie zidentyfikować dostawcę. Wystarczy wejść na prowadzony przez prezesa UKE wykaz numerów usług o podwyższonej płatności i za pomocą wyszukiwarki znaleźć odpowiadający za nią podmiot. Przede wszystkim warto pamiętać o tym, że ostrożności nigdy dość, a przy tego typu usługach może nawet uchronić nas to przed potencjalnym oszustwem.

Urząd Komunikacji Elektronicznej

Pamiętajmy jednak, że sprawa nie jest jednostronna, a jak wynika z danych UKE, zgłaszane przez użytkowników przypadki nadużyć wcale nimi nie są. Wina coraz częściej wynika z nieuwagi klientów oraz ich ignorancji. Analizowane przez UKE przypadki, kiedy urząd podjął interwencje, potwierdziły, że usługi premium zostały aktywowane w sposób prawidłowy i nie mogło to się odbyć bez wiedzy klienta. Operatorzy, jak i dostawcy usług podawali okoliczności aktywacji usług, w tym subskrypcji. Klienci mieli również możliwość zapoznania się z regulaminem usługi. Niestety korzystali z usług o podwyższonej płatności, nie zapoznając się z warunkami ich świadczenia. Według UKE coraz rzadziej mamy do czynienia z oszustwem. Natomiast prawie w każdym z trafiających do urzędu przypadków wchodzi w grę z duża ignorancja klientów, zapominających o zapoznaniu się z regulaminem usługi, z której chcą skorzystać.

Gdzie szukać pomocy

Jeżeli już użytkownik wpadł w sidła nierzetelnego dostawcy usług premium SMS, może dochodzić swoich praw w Urzędzie Komunikacji Elektronicznej. W 2013 r. do UKE wpłynęło łącznie 256 spraw dotyczących usług SMS premium, zaś w styczniu 2014 r. 27 spraw. Na powyższe liczby składają się zgłoszenia zakwalifikowane jako wnioski o interwencję prezesa UKE, wnioski o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego oraz zapytania o zasady świadczenia usług premium rate. Do UKE docierają sygnały od konsumentów, którzy wskazują na to, iż usługa o podwyższonej opłacie była reklamowana jako darmowa, podczas gdy w rzeczywistości przez usługodawcę pobierane były opłaty. Urząd weryfikuje wszystkie takie zgłoszenia pod kątem zapewnienia przez usługobiorcę możliwości łatwego zapoznania się z regulaminem usługi, określającym warunki i koszty korzystania z niej. Innymi organami, do których można kierować wnioski dotyczące złamania praw bądź oszustw SMS-owych, są rzecznik praw konsumenta oraz rzecznik praw obywatelskich.

@RY1@i02/2014/048/i02.2014.048.21500060a.802.jpg@RY2@

Artur Sadowski CEO, Platforma SerwerSMS.pl

Artur Sadowski

CEO, Platforma SerwerSMS.pl