Na co zwracać uwagę, decydując się na franczyzę z Wysp

Franczyzobiorca poza oczywistą kwestią podziału zysków z rozwoju biznesu w kraju oraz opłat na rzecz franczyzodawcy, powinien upewnić się, czy znak towarowy franczyzy, którą podejmuje, jest zastrzeżony i zarejestrowany w odpowiednim rejestrze zagranicą, a także w Polsce.

Należałoby również zbadać historię spółki franczyzodawcy oraz wszelkie dostępne dokumenty korporacyjne spółki - w tym dotyczące struktury właścicielskiej, zarządu itp. Można również prosić o przedstawienie wyników finansowych reprezentacyjnych franczyz, a także wcześniejszych franczyzobiorców. W Anglii odpowiednikiem polskiego Krajowego Rejestru Sądowego, w którym można pozyskać niektóre informacje dotyczące spółki, jest Companies House z siedzibą w Cardiff.

Decydując się na podjęcie franczyzy z Anglii, należy sprawdzić, czy franczyzodawca należy do stowarzyszenia "British Franchising Association". Członkostwo w tym stowarzyszeniu zwiększa prawdopodobieństwo, że umowy przedstawiane przez franczyzodawcę nie faworyzują go nadmiernie. Równie ważne jest, kto reprezentuje franczyzodawcę przy negocjacjach umowy. Skorzystanie z wykwalifikowanego prawnika (w Anglii będzie nim Solicitor) znającego się na umowach franczyzowych zwiększy bezpieczeństwo prawne obu stron.

Franczyzobiorca powinien dokładnie zapoznać się z obowiązkami, jakie zgodnie z umową będą ciążyć na nim oraz na franczyzodawcy. Trzeba mieć na uwadze, że w zależności od stopnia rozbudowania, atrakcyjności i renomy franczyzodawcy, niektóre zapisy umowy franczyzowej można z sukcesem negocjować. Przy umowach typu Master Franchise do kluczowych obowiązków franczyzobiorcy należeć będzie zobowiązanie do rozbudowy sieci franczyz na danym terytorium w określonym czasie. Z kolei najważniejszy obowiązek franczyzodawcy to konieczność dostarczania franczyzobiorcy bieżącego wsparcia, wiedzy oraz szkolenia z systemu franczyzowego i sposobów jego rozbudowy.

Warto również dokładnie zapoznać się z systemem (modelem) biznesowym stanowiącym przedmiot franczyzy. Najczęściej dochodzi do tego poprzez rozmowy z franczyzodawcą oraz przedstawienie podsumowań najważniejszych kwestii tzw. executive summaries, gdyż system i wyrażające go instrukcje oraz materiały szkoleniowe przekazywane są w całości dopiero po podpisaniu umowy, jako stanowiące tajemnicę handlową franczyzodawcy.

Pod rozwagę trzeba wziąć także zakres i środki kontroli, jakie franczyzodawca będzie posiadał nad biznesem franczyzobiorcy, w tym dotyczące np. konieczności przedstawiania przez niego cyklicznych sprawozdań finansowych.

Wiele uwagi należałoby poświęcić kwestii dotyczącej gwarancji osobistych osób reprezentujących franczyzobiorcę. W tego typu umowach franczyzodawcy z Anglii wymagają, aby osoby reprezentujące spółkę będącą franczyzobiorcą gwarantowały osobiście prawidłowe wykonanie umowy. Zabezpiecza to franczyzodawcę przed możliwością "ucieczki" przedsiębiorcy od odpowiedzialności za swoje zobowiązania. Franczyzobiorca powinien przemyśleć także kwestię przyszłej sprzedaży biznesu oraz przypadki wcześniejszego rozwiązania umowy franczyzowej.

Nie mniej ważne są kwestie związane z mechanizmami rozwiązywania przyszłych konfliktów. Franczyzodawcy często stoją na stanowisku, że wszelkie spory winny być rozstrzygane przez sądy właściwe dla ich siedziby. Możliwe jest jednak zastosowanie klauzuli przewidującej wielopoziomowy sposób rozwiązywania przyszłych nieporozumień, zobowiązujący na pierwszym etapie do wspólnych negocjacji, potem ewentualnej mediacji przy np. wspomnianej wyżej British Franchising Association, a w kolejnym etapie, po niepowodzeniach dwóch poprzedzających metod, przewidujący arbitraż np. przy London Court of International Arbitration.

Franczyzobiorca powinien również przemyśleć i przedyskutować z kontrahentem na początkowym etapie rozmów biznesowych kwestię kosztów związanych z negocjacjami zmian do przedstawionej przez franczyzodawcę umowy franczyzowej. Franczyzodawcy zazwyczaj starają się przerzucać je na franczyzobiorcę.

@RY1@i02/2012/235/i02.2012.235.21500070c.802.jpg@RY2@

Wojciech Bagiński, LL.M. adwokat w stanie Nowy Jork, prawnik zagraniczny w kancelarii Siemiątkowski & Davies w Warszawie

Wojciech Bagiński

LL.M. adwokat w stanie Nowy Jork, prawnik zagraniczny w kancelarii Siemiątkowski & Davies w Warszawie