Zakaz konkurencji w okresie likwidacji

Co do zasady likwidatorami spółki jawnej są wszyscy jej wspólnicy. Mogą oni jednak w drodze uchwały ustanowić likwidatorami tylko niektórych spośród siebie bądź też osoby spoza swego grona. Generalnie uchwała wymaga jednomyślności, ale umowa spółki może zawierać odmienne postanowienia w tej kwestii.

W okresie likwidacji zakaz konkurencji - rozumiany jako obowiązek powstrzymywania się od zajmowania się interesami konkurencyjnymi, w szczególności od udziału w spółce konkurencyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partner, komplementariusz lub członek organu spółki kapitałowej - obowiązuje tylko likwidatorów. Dotyczy on zatem wszystkich tworzących obsadę personalną podmiotu, jeżeli równocześnie są oni jego likwidatorami. Jeżeli jednak funkcję tę pełnią tylko niektórzy wspólnicy albo osoby z zewnątrz, wówczas pozostali uczestnicy spółki zwolnieni są z przedmiotowego zakazu. Przy czym, wyeksponować należy, że dopuszczalne jest rozszerzenie w umowie podmiotu wymienionego zakazu także na - nie będących likwidatorami - wspólników. Z uwagi zaś na fakt, iż zakaz działalności konkurencyjnej (w przeciwieństwie do obligu powstrzymania się od wszelkiej działalności sprzecznej z interesami spółki), nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego, wspólnicy mogą wyrazić zgodę na jej prowadzenie przez likwidatorów, ale nigdy na działanie sprzeczne z interesami spółki.

Skutkiem naruszenia zakazu konkurencji może być natomiast żądanie każdego wspólnika, aby likwidator wydał spółce uzyskane korzyści lub naprawił - wyrządzoną jej naruszeniem tego zakazu - szkodę (wymienione roszczenia przedawniają się z upływem 6 miesięcy od dnia, gdy wszyscy pozostali wspólnicy dowiedzieli się o naruszeniu zakazu, a maksymalnie z upływem 3 lat). Co do zasady, wykluczona jest ewentualność domagania się rozwiązania podmiotu, gdyż znajduje się on już w fazie likwidacji. Gdyby jednak proces likwidacji uległ przerwaniu (np. jednomyślną uchwałą wspólników), a następnie okazałoby się, że likwidator - w czasie piastowania funkcji - podjął działalność konkurencyjną, wówczas okoliczność ta może stanowić podstawę wystąpienia każdego uczestnika spółki o jej rozwiązanie.

Koledzy czytelnika mają zatem rację twierdząc, że w okresie likwidacji zakaz konkurencji ich nie dotyczy. Obejmuje on bowiem wyłącznie - w braku przeciwnych uregulowań umownych - tylko likwidatorów, której to funkcji oni nie sprawują.

@RY1@i02/2012/181/i02.2012.181.21500070d.802.jpg@RY2@

Anna Borysewicz, adwokat prowadzący kancelarię w Płocku

Anna Borysewicz

adwokat prowadzący kancelarię w Płocku

Podstawa prawna

Art. 56 - 57 oraz art. 69 - 70 par. 1 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 ze zm.).