Czy zgromadzenie wspólników może podjąć uchwałę nieprzewidzianą w porządku obrad

Co do zasady wspólnicy nie mogą obradować w sprawach nieobjętych porządkiem obrad. Reguła ta wprost wynika z treści art. 239 par. 1 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.). Oznacza to, że podjęcie ponadprogramowej uchwały może stanowić podstawę do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie jej nieważności. Powyższy zakaz nie dotyczy sytuacji, w której cały kapitał zakładowy reprezentowany jest na zgromadzeniu (w tym również przez pełnomocników, przedstawicieli ustawowych czy prokurentów), a nikt z obecnych nie sprzeciwi się poddaniu określonej kwestii pod głosowanie. Wymienione przesłanki muszą zachodzić równocześnie. Nie ma przeszkód, aby pełnomocnik reprezentował kilku udziałowców - przy czym w charakterze pełnomocnika nie może występować członek zarządu bądź pracownik spółki.

Sprzeciw, czyli brak aprobaty dla wprowadzenia do porządku obrad dodatkowych punktów, musi być wyraźny. Powinien zostać wpisany do protokołu zgromadzenia pod rygorem utraty prawa żądania stwierdzenia nieważności uchwały.

Wyjątek od art. 239 par. 1 k.s.h. wprowadza jego par. 2. Zgodnie z nim wnioski porządkowe oraz o zwołanie nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników można uchwalić, choćby nie były umieszczone w porządku obrad. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 22 marca 2000 r. (sygn. I CKN 450/98) stwierdził, że przez wnioski o charakterze porządkowym należy rozumieć tylko takie, które dotyczą sposobu rozpatrywania spraw objętych porządkiem obrad zgromadzenia, sposobu głosowania i podejmowania uchwał. Poza katalogiem spraw porządkowych - jak np. zarządzenie kilkuminutowej przerwy w celu uzgodnienia stanowisk - pozostają zatem te dotyczące istotnych kwestii dla spółki, np. zmian personalnych w organach podmiotu. Tak też uznał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 17 grudnia 1997 r. (sygn. I ACa 869/97), argumentując, że jeżeli wniosek o zmianę składu organu spółki nie został ujęty w porządku obrad, to z uwagi na to, iż nie ma on charakteru porządkowego, nie może być przedmiotem uchwały wspólników.

Wyeksponować również należy, iż art. 239 k.s.h. dotyczy tylko tych przypadków, kiedy wysłano zaproszenia na zebranie udziałowców z określoną agendą obrad, ale mają być podjęte uchwały w sprawach wykraczających poza ten porządek. Powołany przepis różni się zatem od normy art. 240 k.s.h., obejmującej sytuacje, gdy zgromadzenia formalnie nie zwołano.

Reasumując, w sytuacji, w której czytelnik nie wyraża zgody na głosowanie w sprawie nieobjętej porządkiem obrad, a nie dotyczy ona kwestii porządkowych bądź zwołania nadzwyczajnego zebrania wspólników, może zgłosić sprzeciw do protokołu zgromadzenia. Jeżeli, mimo sprzeciwu, uchwała zostanie jednak powzięta, czytelnik będzie mógł wnieść przeciwko spółce pozew o stwierdzenie jej nieważności. Natomiast kolejność głosowania nad uchwałami wolno zmodyfikować. Wówczas wniosek o zmianę porządku obrad powinien być złożony po stwierdzeniu prawidłowości zwołania zgromadzenia i jego zdolności do podejmowania uchwał, a następnie zaprotokołowany.

@RY1@i02/2012/161/i02.2012.161.21500030b.802.jpg@RY2@

Anna Borysewicz, adwokat prowadzący kancelarię w Płocku

Anna Borysewicz

adwokat prowadzący kancelarię w Płocku

Podstawa prawna

Art. 239, 243 par. 3 - 4 oraz art. 252 par. 1 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 ze zm.).

Art. 58 par. 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 ze zm.).