Pięcioletnie umowy ograniczały możliwości zarządzania

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nałożyła na Stowarzyszenie Autorów ZAiKS karę w wysokości ponad 400 tys. zł. Zdaniem prezesa stowarzyszenie, związując autorów pięcioletnimi umowami bez możliwości wcześniejszego ich wypowiedzenia, ograniczało konkurencję. Stowarzyszenie ma prawo odwołać się do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Wątpliwości UOKiK wzbudziła praktyka stosowana przez Stowarzyszenie przy zawieraniu umów z autorami, którzy nie są członkami ZAiKS. Każda osoba, która chciała powierzyć stowarzyszeniu zarząd swoimi prawami autorskimi, musiała podpisać oświadczenie, w którym znajdowało się postanowienie, że umowa o powierzenie zbiorowego zarządzania wygasa dopiero po pięciu latach od jej podpisania. Urząd uznał, że termin pięcioletni jest rażąco długi, tym bardziej że nie można go skrócić.

Zdaniem UOKiK zakwestionowana praktyka utrudnia funkcjonowanie na rynku innych organizacji zbiorowego zarządzania oraz negatywnie oddziałuje na autorów. Skoro autor może zmienić podmiot zarządzający swoimi prawami dopiero po pięciu latach bez możliwości skrócenia tego okresu, to wówczas każdy, kto chciałby podjąć konkurencję z ZAiKS, miałby ograniczoną możliwość zawierania umów z autorami, co nie zapewniłoby mu ekonomicznych podstaw działania na rynku. Jednocześnie autorzy mają ograniczoną możliwość wyboru w rozsądnym terminie metody zarządzania swoimi prawami, wówczas gdyby uznali, że stowarzyszenie działa nieefektywnie, albo gdy pojawiłby się podmiot oferujący lepsze warunki.

W wyniku działań UOKiK stowarzyszenie zmieniło zasady działania i autorzy niebędący członkami wprawdzie nadal powierzają mu zarząd sprawami na pięć lat, ale w tym czasie mogą wypowiedzieć umowę z zachowaniem sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia ze skutkiem na koniec roku kalendarzowego.