Możliwość nagrania przebiegu kontroli

Znowelizowana ustawa o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw wprowadziła istotne zmiany, m.in. w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów.

Dodany został do niej rozdział dotyczący kontroli w trakcie postępowania antymonopolowego przed prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zgodnie z nowymi przepisami, w toku takiego postępowania może być przeprowadzona przez upoważnionego pracownika UOKiK lub Inspekcji Handlowej kontrola u każdego przedsiębiorcy. Będzie ona dotyczyła wspomnianego postępowania.

Według wprowadzonych regulacji kontrolujący ma prawo wstępu na grunt oraz do budynków, lokali lub innych pomieszczeń oraz środków transportu kontrolowanego przedsiębiorcy. Może też żądać udostępnienia akt, ksiąg, dokumentów i nośników informacji związanych z przedmiotem kontroli oraz ich odpisów i wyciągów, a także sporządzać z nich notatki. Kontrolujący ma również prawo zażądać ustnych wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli.

Z przepisów ponadto wynika, że kontrolujący może korzystać z pomocy funkcjonariuszy innych organów kontroli państwowej lub policji.

W uzasadnionych przypadkach przebieg kontroli lub poszczególne czynności w jej toku, po uprzednim poinformowaniu przedsiębiorcy, mogą być utrwalane przy pomocy urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk. Kontrolujący może również w trakcie kontroli dokonać przeszukania pomieszczeń lub rzeczy, za zgodą Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, udzieloną na wniosek prezesa UOKiK.

Jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie poważnego naruszenia przepisów, w szczególności wtedy gdy mogłoby dojść do zatarcia dowodów, prezes UOKiK może wystąpić ze wspomnianym wnioskiem przed wszczęciem postępowania antymonopolowego.

Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ma wydać w ciągu 48 godzin postanowienie w takiej sprawie. Na postanowienie sądu nie przysługuje zażalenie. Kontrolowany natomiast jest zobowiązany do udzielenia żądanych informacji, umożliwienia wstępu na grunt oraz do budynków, lokali itp., a także udostępnienia akt, dokumentów lub innych nośników informacji. Wymienione w ustawie osoby mogą odmówić udzielenia informacji lub współdziałania w toku kontroli tylko wtedy, gdy naraziłoby to je lub ich najbliższych na odpowiedzialność karną.

Przedsiębiorca musi zapewnić kontrolującemu oraz osobom upoważnionym do udziału w kontroli warunki i środki niezbędne do sprawnego przeprowadzenia kontroli. W szczególności powinien sporządzić we własnym zakresie kopie dokumentów, zapewnić w miarę możliwości samodzielne zamknięte pomieszczenie, jeżeli jest to niezbędne do przeprowadzenia kontroli, czy też udostępnić środki łączności, którymi dysponuje, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności kontrolnych.

Prezes UOKiK w toku kontroli może wydać postanowienie o zajęciu akt, ksiąg, dokumentów lub informatycznych nośników danych oraz innych przedmiotów mogących stanowić dowód w sprawie, na czas niezbędny do przeprowadzenia kontroli. Czas ten jednak nie może być dłuższy niż siedem dni.

Kontrolujący wezwie w takich przypadkach osobę posiadającą wspomniane przedmioty do ich wydania dobrowolnie. W razie jednak odmowy może je odebrać w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Osobom, których prawa zostały naruszone, przysługuje zażalenie na postanowienie o zajęciu przedmiotów. Wniesienie jednak zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia. Zatrzymane przedmioty należy zwrócić niezwłocznie po stwierdzeniu, że są zbędne dla prowadzonego postępowania albo po uchyleniu przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowienia o zajęciu przedmiotów.