Nagroda dla tych, którzy się przyznali

Rozporządzenie w sprawie programu leniency oraz wytyczne prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) w sprawie łagodzenia kar, które stanowią praktyczny przewodnik dla przedsiębiorców chcących się przyznać do udziału w zmowie cenowej, wejdzie w życie 24 lutego 2009 r.

Rząd uregulował składanie wniosków przez przedsiębiorców, którzy wzięli udział w niedozwolonym porozumieniu ograniczającym konkurencję i którzy chcą skorzystać z programu łagodzenia kar, zwanego programem leniency.

Pozwala on uniknąć kary za udział w kartelu w zamian za podjęcie współpracy z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Umożliwiają to przepisy ustawy antymonopolowej. Na ich podstawie przedsiębiorca, który jako pierwszy przedstawi prezesowi UOKiK informację lub dowód świadczący o istnieniu zakazanego prawem porozumienia, może liczyć na odstąpienie od wymierzenia mu kary lub jej obniżenie przez urząd antymonopolowy. Najważniejszą zmianą wprowadzoną jest umożliwienie złożenia skróconego wniosku o skorzystanie z programu leniency. Skruszony przedsiębiorca będzie mógł złożyć wniosek, nawet gdy nie ma wszystkich wymaganych informacji lub dokumentów. Do tej pory donos musiał być kompletny. Zmiana jest o tyle istotna, że tylko przedsiębiorca, który przyzna się jako pierwszy i dostarczy dowód na istnienie kartelu, może liczyć na całkowite odstąpienie od ukarania go. Drugi może spodziewać się zmniejszenia kary maksymalnie o 50 proc., trzeci o 30 proc., zaś pozostali - o 20 proc. Tymczasem kary dla uczestników kartelu są dotkliwe - mogą sięgać nawet do 10 proc. ich rocznego przychodu.

Skrócony wniosek będzie przyjmowany warunkowo. Prezes UOKiK wyznaczy zakres informacji, o które musi zostać uzupełniony wniosek, a także termin, w którym przedsiębiorca musi podać wszystkie informacje. Nowe przepisy precyzują dane, jakie powinny zostać przedstawione przez ubiegających się o objęcie programem leniency. We wniosku powinny zostać wskazane informacje o członkach kartelu, o produktach lub usługach, co do których umówili się, czas trwania zmowy, cel oraz objęte terytorium.

Kolejnym ułatwieniem ma być możliwość złożenia wniosku uproszczonego w przypadku uczestnictwa w kartelu obejmującym nie tylko Polskę, ale także przynajmniej trzy państwa członkowskie Unii Europejskiej. Przedsiębiorcy, którzy chcą się wycofać z porozumienia, mogą podjąć współpracę z Komisją Europejską. Do tej pory, o ile się na to decydowali, to nie informowali prezesa polskiego UOKiK. Teraz będą mogli złożyć uproszczony wniosek, który zagwarantuje im zajęcie miejsca w kolejce ubiegających się o złagodzenie kary.

Razem z rozporządzeniem w sprawie programu leniency wejdą w życie wytyczne w sprawie łagodzenia kar. Jest to praktyczny przewodnik dla tych, którzy chcą złożyć wniosek o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej lub o jej obniżenie. Wytyczne umożliwiają przedsiębiorcom - przed złożeniem wniosku - skontaktowanie się za pośrednictwem infolinii z pracownikiem UOKiK. Poinformuje on w sprawie programu. Anonimowi rozmówcy będą mogli m.in. dowiedzieć się, czy spełniają warunki złagodzenia kary. Wytyczne dają też możliwość złożenia wniosku mailem lub faksem. W takim przypadkach wnioskodawca będzie miał obowiązek dostarczenia oryginału pisma w terminie trzech kolejnych dni. Ponadto wniosek można wysłać tradycyjnym listem lub złożyć osobiście w siedzibie Urzędu. Zgłoszenie może być ustne, do protokołu, który zostanie spisany przez pracownika UOKiK.