Fundusze inwestycyjne mogą zawiesić nabywanie i sprzedaż jednostek uczestnictwa

Czasowe zawieszanie możliwości zakupu i umorzeń jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych otwartych (FIO) dopuszcza i reguluje ustawa o funduszach inwestycyjnych z 27 maja 2004 r. (art. 84 i 89). Zgodnie z jej treścią zawieszenie zakupu jednostek (wpłat do funduszu) możliwe jest, jeśli statut funduszu określa poziom aktywów netto, przy których dalsze wpłaty są zawieszane. Dotyczy to funduszy, które ze względu na strategię inwestycyjną (np. lokują w akcje małych i średnich spółek, które cechują się relatywnie mniejszą płynnością) nie chcą gromadzić zbyt wielkich aktywów, utrudniających im efektywne zarządzanie. Kolejna przyczyna - z powodów niezależnych od funduszu, nie można dokonać wiarygodnej wyceny istotnej części jego składników. FIO może wówczas zawiesić sprzedaż jednostek na maksymalnie dwa tygodnie. W szczególnych przypadkach, ale tylko za zgodą i na warunkach Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), fundusz może zawiesić zbywanie jednostek na dłuższy okres (nieprzekraczający jednak dwóch miesięcy).

Zawieszenie umorzeń jednostek możliwe jest, jeśli w czasie ostatnich dwóch tygodni suma wartości odkupionych przez fundusz jednostek uczestnictwa oraz jednostek, których umorzenia zażądano, przekroczyła 10 proc. wartości aktywów funduszu. Zapis ten jest wentylem bezpieczeństwa dla uczestników. Ma chronić na przykład przed sytuacją, w której paniczne wycofywanie zainwestowanego kapitału spowodowałoby, że fundusz zmuszony byłby sprzedawać aktywa po każdej cenie w bardzo krótkim czasie. W wielu przypadkach fundusz powodowałby znaczącą przecenę, działając tym samym wbrew własnemu (czyli de facto jego uczestników) interesowi. Zawieszenie umorzeń możliwe jest też wówczas, kiedy z przyczyn niezależnych od funduszu nie można dokonać wiarygodnej wyceny istotnej części jego składników. Nie może to jednak trwać dłużej niż dwa tygodnie, a w określonych przez KNF przypadkach nie dużej niż dwa miesiące. Fundusz inwestycyjny może też odkupywać jednostki uczestnictwa w ratach przez okres nie dłuższy od sześciu miesięcy, zachowując przy tym zasadę proporcjonalnej redukcji zleceń.