Mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników

Wielu członków zarządu ma problemy z rozróżnieniem pojęcia kadencji i mandatu oraz określeniem momentu wygaśnięcia mandatu. Kodeks spółek handlowych nie wprowadził legalnej definicji pojęć "mandat" oraz "kadencja". Przyjmuje się wiec, że przez mandat należy rozumieć umocowanie do pełnienia funkcji członka organu, natomiast kadencja to ustalony okres jej sprawowania. Z faktu posiadania mandatu wynika możliwość pełnienia funkcji przez określony w ustawie albo w inny sposób okres. Kadencja jest okresem, na jaki członek zarządu zostaje powołany do pełnienia funkcji, natomiast mandat stanowi uprawnienie do realizowania w danym czasie funkcji członka organu.

Zgodnie z art. 202 par. 1 k.s.h. jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji. W świetle powyższego jeżeli członek zarządu został powołany na okres jednego roku, to jego mandat wygaśnie z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji. Jednak zazwyczaj członek zarządu zostaje powołany w trakcie roku (np. 3 marca 2007 r.) i jego roczna kadencja wygasałaby w trakcie następnego roku (np. 2 marca 2008 r.), a więc nie można mówić w tym wypadku o pełnym roku obrotowym. Wobec takiego zapisu przyjmuje się, że czas sprawowania funkcji ulega stosownemu przedłużeniu. Mandat członka zarządu wygaśnie więc w kolejnym roku, w którym odbędzie się zgromadzenie wspólników zatwierdzające sprawozdanie finansowe za rok wygaśnięcia kadencji (tj. w roku 2009). W ten sposób pełnienie funkcji przez członka zarządu, który został powołany na okres jednego roku, będzie trwało ponad dwa lata.

Zgodnie zaś z art. 202 par. 2 k.s.h. w przypadku powołania członka zarządu na okres dłuższy niż rok mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników, zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. W powyższej sytuacji powstaje pytanie, jak należy rozumieć "ostatni pełny rok obrotowy". W doktrynie wyrażane są dwa przeciwstawne poglądy. Sporne jest bowiem, czy w takim przypadku okres pełnienia przez członków zarządu funkcji należy wydłużać, czy też skracać. Moim zdaniem ostatnim pełnym rokiem obrotowym jest pełny rok pełnienia funkcji przez członka zarządu. Zakładając więc, że członek zarządu został powołany uchwałą zgromadzenia wspólników do pełnienia funkcji na okres pięciu lat (np. 6 lutego 2003 r.), a rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, to jego mandat wygaśnie z dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok 2007. Ostatnim pełnym rokiem obrotowym pełnienia funkcji przez członka zarządu był bowiem rok 2007. W piśmiennictwie prezentowane są też stanowiska odmienne.

Kolejną sporną kwestią było dotychczas ustalenie momentu wygaśnięcia mandatu członka zarządu, który na mocy postanowień umowy spółki został powołany do zarządu na czas nieokreślony. Ta kwestia rozstrzygnięta została jednoznacznie w najnowszym orzeczeniu Sądu Najwyższego z 21 lipca 2010 r. (sygn. akt III CZP 23/10). SN stwierdził, że "jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, mandat członka zarządu wygasa w terminie przewidzianym w art. 202 par.1 k.s.h. także wtedy, gdy według uchwały wspólników powołanie nastąpiło na czas nieokreślony" (SN z 21 lipca 2010 r., III CZP 23/10). Oznacza to, że w takim wypadku mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji.

@RY1@i02/2010/204/i02.2010.204.050.002a.001.jpg@RY2@

Sylwia Zarzycka radca prawny, komplementariusz Casus Zarzycka & Wspólnicy Kancelaria Prawna sp.k.

Sylwia Zarzycka

radca prawny komplementariusz Casus Zarzycka & Wspólnicy Kancelaria Prawna sp.k.