Jak obliczyć karę za niedozwolone porozumienie

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, że w przypadku stosowania praktyk naruszających konkurencję prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10 proc. przychodu osiągniętego w roku poprzedzającym rok nałożenia kary. Tak więc przepisy prawa mówią jedynie o górnej wysokości kary. Milczy natomiast, jeżeli chodzi o przesłanki ustalania jej wysokości. Z tego właśnie powodu Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował wytyczne w sprawie ustalania wysokości kar pieniężnych za takie praktyki. Dokument ten zawiera model, według którego urząd oblicza kary w postępowaniach antymonopolowych.

Naruszeniami bardzo poważnymi są te, które są szczególnie szkodliwe dla konkurencji na rynku. Zalicza się do nich m.in. porozumienia cenowe czy zmowy przetargowe. Kolejne rodzaje to naruszenia poważne oraz naruszenia pozostałe. Za naruszenie zaliczane do bardzo poważnych kwota bazowa kary wyniesie 1 - 3 proc. przychodu przedsiębiorcy. Jeżeli naruszenie w dużym stopniu ujemnie wpływa na rynek, to kara może wzrosnąć o 80 proc., a gdy trwa powyżej roku, prezes może ją zwiększyć o 200 proc.

Wśród okoliczności łagodzących jest przesłanka współpracy z prezesem urzędu w toku postępowania. Jeżeli przedsiębiorca dostarcza dowody i sam ma świadomość tego, że jego działanie stanowi naruszenie, to te wszystkie fakty będą działały na jego korzyść W takich przypadkach kara może zostać zmniejszona aż do 50 proc. Na zmniejszenie kary mogą też liczyć przedsiębiorcy, których rola w naruszeniu była bierna oraz tacy, którzy działali nieumyślnie. Ponadto łagodniej traktowana będzie firma, która działała pod przymusem, a także taka, która dokonała dobrowolnej rekompensaty szkody poniesionej na skutek naruszenia konkurencji. Na korzyść przedsiębiorcy będzie także działał fakt, że zaniechał stosowania niedozwolonej praktyki przed wszczęciem postępowania antymonopolowego bądź niezwłocznie po jego wszczęciu.

Z surowym traktowaniem muszą się liczyć tacy przedsiębiorcy, którzy wymyślają porozumienia antykonkurencyjne, proponują innym firmom udział w nich, pilnują przedsiębiorców, żeby wykonywali postanowienia kartelu. Ponadto wysoka kara zostanie nałożona na firmę, która w celu wprowadzenia w życie zakazanej praktyki lub jej kontynuowania stosuje środki odwetowe wobec innych przedsiębiorców. Tego typu zachowania wskazują bowiem, że przedsiębiorca działał umyślnie. Ponadto wysoka kara będzie grozić przedsiębiorcy, który w przeszłości naruszył zakazu praktyk ograniczających konkurencje.

malgorzata.kryszkiewicz@infor.pl

Ustawa z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331).

Wyjaśnienia w sprawie ustalania wysokości kar pieniężnych za stosowanie praktyk ograniczających konkurencję.