Na czym polega tzw. prokura łączna niewłaściwa i w jaki sposób może zostać odwołana

@RY1@i02/2011/064/i02.2011.064.183.012e.001.jpg@RY2@

Paweł Świrski, radca prawny, partner, Kancelaria Prawna Baker & McKenzie Gruszczyński i Wspólnicy

Konstrukcja prokury łącznej niewłaściwej polega na udzieleniu prokury łącznej jednemu prokurentowi i reprezentacji spółki handlowej przez tego prokurenta łącznie z członkiem zarządu. W orzecznictwie dopuszczono możliwość ustanowienia takiego sposobu reprezentacji, zaznaczając jednak, że prokurent działa wówczas w zakresie umocowania członka zarządu, co prowadzi do ograniczenia prawa reprezentacji przez członka zarządu.

W przypadku udzielenia prokury łącznej niewłaściwej powstaje problem, w jaki sposób ją odwołać, w szczególności gdy zarząd spółki składa się tylko z jednego członka. Zgodnie z art. 208 par. 7 k.s.h. odwołać prokurę może każdy członek zarządu. Przepis ten dotyczy sfery wewnętrznego funkcjonowania spółki i ma charakter dyspozytywny, a zatem odwołanie prokurenta może być inaczej uregulowane w umowie spółki. W razie braku odmiennej regulacji w umowie spółki każdy członek zarządu może odwołać prokurę. Jednak w stosunkach zewnętrznych do odwołania prokurenta ze skutkiem prawnym prowadzącym do wygaśnięcia prokury konieczne jest zachowanie zasad reprezentacji w spółce. W spółce reprezentowanej przez jednego członka zarządu łącznie z prokurentem, którego zamierza się odwołać, powstaje zatem pat prawny - z jednej strony członek zarządu może go odwołać w stosunkach wewnętrznych, z drugiej zaś nie może go odwołać ze skutkiem prawnym, bo nie może on samodzielnie reprezentować spółki.

W tej sytuacji nie można się odwołać do zasady ogólnej, że jedyny członek zarządu reprezentuje spółkę samodzielnie, ponieważ modyfikują ją postanowienia o reprezentacji spółki przez członka zarządu łącznie z prokurentem. Należy zatem albo powołać dodatkowego członka zarządu, albo nowego prokurenta, tak aby każdy z nich mógł reprezentować spółkę łącznie z innym członkiem zarządu i złożyć skutecznie oświadczenie woli o odwołaniu prokury. Nasuwa się praktyczna rada, że trzeba umiejętnie konstruować postanowienia umów spółek w zakresie reprezentacji, aby unikać podobnych problemów.

not. KT