Kara jest adekwatna do skali zarzucanych naruszeń

Kara została nałożona na podstawie art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za niewykonanie decyzji, a nie za naruszenie przepisów gwarantujących ochronę interesów konsumentów. Nie należy więc rozważać, czy postępowanie powódki spowodowało faktyczną szkodę dla konsumenta i jak duża była to szkoda, ale na jaką karę zasługuje nieposłuszeństwo wobec organu regulacyjnego, jakim jest prezes UOKiK.

Powodowa spółka wniosła odwołanie od decyzji prezesa UOKiK z grudnia 2007 r., nakładającej karę pieniężną w wysokości 12758 zł na podstawie art. 107 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sąd Okręgowy - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zmienił zaskarżoną decyzję pozwanego prezesa UOKiK w ten sposób, że nałożył na powodową spółkę karę pieniężną w wysokości 10076 zł z tytułu zwłoki trwającej 236 dni w wykonaniu wydanej na podstawie art. 23c ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów decyzji prezesa UOKiK z grudnia 2006 r. Decyzja ta nakazywała spółce zaniechanie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w chwili rozpoczęcia spełniania świadczenia informacji o: organie rejestrowym i numerze, pod jakim spółkę wpisano do rejestru, sposobie i terminie dostawy zamówionego towaru, terminie, w jakim oferta lub informacja o cenie ma charakter wiążący. Od wyroku powódka wniosła apelację.

Sąd apelacyjny oddalił apelację. Uznał, że wbrew zarzutom skarżącego nie został naruszony przepis art. 107 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ani art. 9 ust. 3 w zw. z art. 1 pkt 1, 5 i 8 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów. Prawidłowo sąd okręgowy uznał, że powódka pozostawała w zwłoce z wykonaniem decyzji prezesa UOKiK. Powódka wykazała, że spełniała pierwszy z nałożonych na nią obowiązków od czerwca 2007 r. Złożyła bowiem faktury z tego miesiąca, z których jasno wynikało wypełnienie tego obowiązku, gdyż w treści faktur widnieje zapis informujący o tym, pod jakim numerem KRS i przez jaki sąd powódka została zarejestrowana. Powódka nie udowodniła też, że żądane informacje znalazły się na fakturach lub były dostarczane konsumentom w inny sposób już od początku 2007 r. W tym stanie rzeczy trudno przyjąć, że pierwszy obowiązek z decyzji prezesa UOKiK został przez powódkę wykonany we właściwym terminie.

Jeżeli chodzi o potwierdzanie informacji o sposobie i terminie dostawy towarów, to należy uznać, że powódka nie czyniła tego w sposób należyty od chwili uprawomocnienia się decyzji. Okoliczność, że termin realizacji zamówienia jest podawany na stronie internetowej i w e-mailowym potwierdzeniu, nie jest wystarczająca do stwierdzenia wykonania obowiązku w sytuacji, gdy już w decyzji z grudnia 2006 r. mowa jest wyraźnie o pisemnym potwierdzeniu; ponadto decyzja stwierdzająca naruszenie zbiorowych interesów konsumentów została wydana w sytuacji, gdy powodowa spółka stosowała sposób elektronicznego potwierdzania koniecznych informacji - prezes UOKiK uznał ten sposób za niewystarczający. Fakt podawania na fakturze informacji o opłacie pocztowej nie jest równoznaczny z podawaniem informacji o sposobie i terminie dostawy towaru. Konsument nie musi bowiem znać wysokości opłat pocztowych, należnych od poszczególnych czynności wykonywanych przez pocztę. Dlatego nie można uznać, że informacja o opłacie spełnia wymagania art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów. Sąd okręgowy przyjął, że powódka od października 2007 r. zaczęła dołączać do faktur informacje o sposobie i terminie dostawy towaru, jak też o terminie, w jakim oferta lub informacja o ocenie mają charakter wiążący, tak to bowiem podała powódka, dołączając dowody w postaci faktur i oddzielnie drukowanych blankietów. Niezależnie od tego, czy obowiązek potwierdzania na piśmie terminu, w jakim powódka czuje się związana zaoferowaną ceną, wynika z literalnego brzmienia art. 9 ust. 3 w zw. z art. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, czy też z potrzeby zapewnienia konsumentom racjonalnej ochrony ich praw - powinien on być wypełniany przez powódkę, zwłaszcza że nakazywała to decyzja prezesa UOKiK z grudnia 2006 r. Nie można przyjąć, że obowiązek ten powódka wypełniała już od dawna, wysyłając fakturę VAT. Sama powódka przyznała, że dla wypełnienia tego obowiązku powinna podjąć inne starania, skoro od października 2007 r. zaczęła dołączać do wystawianych przez siebie faktur pisemną informację, zawierającą w szczególności stwierdzenie, że cena podana przy każdym towarze jest wiążąca w chwili złożenia przez klienta zamówienia. Konsument nie jest obowiązany do wnioskowana o terminie związania ofertą lub informacją o cenie na podstawie treści faktury. Sąd apelacyjny nie podziela zarzutu naruszenia art. 111 w zw. z art. 107 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nałożona kara jest właściwa i uwzględnia wszelkie okoliczności wskazane w ustawie. Kara została wyliczona jako iloczyn liczby dni, w czasie których powódka pozostawała w zwłoce z wykonaniem decyzji i stawki dziennej, przyjętej jako 10 euro (podczas gdy maksymalnie można nałożyć karę w wysokości 10 tys. euro dzienne), w rezultacie jest to zaledwie kwota 10076 zł. Zgodnie z art. 111 w/w ustawy przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w ar. 106 - 108, należy uwzględniać w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Ustalona stawka dzienna uwzględnia wszystkie powyższe okoliczności. Decyzja nie była wykonywana przez powódkę przez okres około 9 miesięcy, a jej wykonanie nastąpiło ostatecznie na skutek kontroli prowadzonej przez UOKiK. Kwota 10076 zł jest adekwatna do skali zarzucanych powódce naruszeń. Trudna sytuacja finansowa powódki nie może być argumentem przeciwko zasądzeniu kary pieniężnej za niewykonanie decyzji. Podmiot gospodarczy niemogący sobie pozwolić na żadne dodatkowe wydatki powinien tak postępować, aby ich uniknąć, czyli w tym konkretnym przypadku wykonać niezwłocznie nakazy wynikające z decyzji.

sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie

Wymienione w art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kryteria, jakimi powinien kierować się prezes UOKiK przy wymierzaniu kary pieniężnej, dotyczą wszystkich kar nakładanych na podstawie ustawy antymonopolowej. Kryteria te odnoszą się do "ustalania wysokości kary", ale też są tak samo istotne i miarodajne przy ocenie, czy w danym przypadku w ogóle nakładać karę, czy też odstąpić od jej wymierzenia. Prezes UOKiK ocenia wszystkie kryteria, a więc okres naruszenia przepisów ustawy, stopień naruszenia przepisów ustawy, uprzednie naruszenie przepisów ustawy oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy (w poprzednim stanie prawnym nie wymieniono "okoliczności naruszenia przepisów ustawy").