Ryzykowna e-rejestracja spółki

E-rejestracja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością to nowa procedura, którą wprowadza uchwalona przez Sejm ustawa nowelizująca kodeks spółek handlowych, ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz kodeks postępowania cywilnego. Dzięki niej spółkę z o.o. będzie można zawiązać przy wykorzystaniu specjalnego wzorca umowy spółki, udostępnionego w systemie teleinformatycznym. Rejestracja takiej spółki będzie odbywać się online. Wypełniane formularze będą mogły być podpisywane w zwykłej formie elektronicznej, a więc niekoniecznie bezpiecznej. Należy przyjąć, że w ramach e-rejestracji dopuszczalny będzie więc każdy podpis elektroniczny, a zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o podpisie elektronicznym podpis taki oznacza dane w postaci elektronicznej, które wraz z innymi danymi, do których zostały dołączone lub z którymi są logicznie powiązane, służą do identyfikacji osoby składającej podpis elektroniczny.

Ustawa zakłada jednak istotne ograniczenia przy zawiązywaniu spółki - dostępny online wzorzec umowy spółki nie będzie mógł być modyfikowany podczas rejestracji drogą elektroniczną, a deklarowane wkłady do spółki będą mogły mieć charakter wyłącznie gotówkowy. Zmiana tak zawartej umowy spółki będzie wymagała już formy notarialnej. Wykorzystując e-rejestrację, będzie można pominąć czasochłonny i obecnie jedyny tryb tworzenia i rejestracji spółki z o.o. (obejmujący m.in. zawieranie umowy spółki w formie aktu notarialnego). Wprowadzenie sytemu e-rejestracji spółek z o.o. może się wiązać z istotnymi zagrożeniami dla bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Wielokrotnie podnoszonym przez komentatorów argumentem jest ryzyko nadużycia polegające na rejestracji w trybie elektronicznym spółek przy wykorzystaniu cudzych lub nawet fikcyjnych danych osobowych. Wątpliwy jest bowiem system weryfikacji, skoro wszelkie oświadczenia w ramach e-rejestracji w fazie online mogą być składane w zwykłej formie elektronicznej. Może to prowadzić do funkcjonowania w obrocie podmiotów, które nie zostały zawiązane zgodnie prawem, a w takich sytuacjach ryzyko kontaktów handlowych z takimi podmiotami obciąża potencjalnych wierzycieli. Istotne problemy powstają także, gdy osoba prawna lub fizyczna zakładałaby spółkę przez pełnomocnika (problem weryfikacji umocowania).

Warto podkreślić, że tak zawiązane podmioty mogą tworzyć kolejne i w taki sposób tworzyć całe struktury wadliwie zawiązanych podmiotów. Co prawda resort sprawiedliwości w uzasadnieniu do projektu wskazał, że "projekt wychodzi z założenia, że przedsiębiorcom należy ufać, a konstruowane rozwiązania powinno cechować dążenie do zachowania proporcjonalności i adekwatności środków do zamierzonych celów". Wydaje się jednak, że nawet zapowiadane przez Ministerstwo Sprawiedliwości wprowadzenie dodatkowej identyfikacji osób dokonujących zgłoszenia za pośrednictwem e-konta, którego założenie będzie pierwszą czynnością konieczną do dokonania przelewu opłat sądowych i skierowania wniosku do rozpatrzenia przez sąd, nie rozwiąże tego problemu w sposób zadawalający. Należy też zauważyć, że nowelizacja przy e-rejestracji znosi obowiązek pokrycia kapitału zakładowego spółki przed jej rejestracją (zarząd ma tylko obowiązek dostarczenia oświadczenia o pokryciu kapitału zakładowego w terminie 7 dni od daty rejestracji spółki). Prowadzi to do sytuacji, w której w obrocie mogą funkcjonować spółki nieposiadające żadnych środków finansowych (nawet minimalnego - obecnie 5 tys. zł) i choć informacja o braku pokrycia kapitału zakładowego będzie ujawniona w rejestrze, to sytuacja ta przenosi ciężar sprawdzenia tych danych na potencjalnych kontrahentów e-spółki.

@RY1@i02/2011/046/i02.2011.046.210.002a.001.jpg@RY2@

Aleksander Wójcik, radca prawny z Kancelarii Radców Prawnych Kurek, Kościółek, Wójcik

Aleksander Wójcik

radca prawny z Kancelarii Radców Prawnych Kurek, Kościółek, Wójcik