Niebezpiecznie łatwo wpaść w pułapkę zadłużenia

Problem dłużników i bankrutów nie jest poddany szerszej dyskusji publicznej, a każda taka osoba jest postrzegana jako niegodna zaufania, a przez to podlega wykluczeniu społecznemu. Najwyższy czas na analizę tego zjawiska, uwzględniającą uwarunkowania socjologiczne, ekonomiczne i prawne.

Problemy w drogach

Już teraz można wskazać najważniejsze obszary, które winny zostać poddane dyskusji. Pierwszy z nich to zasady zamówień publicznych, z zasadą preferencji najniższej ceny. Doprowadza to do sytuacji, że przedsiębiorcy celem uzyskania za każdą cenę kontraktu składają oferty, w których planowane koszty są niedostosowane do rzeczywistych realnych wydatków. Wydaje się, że celowa jest nowelizacja prawa zamówień publicznych w tym zakresie. Nie można abstrahować od świadomości ekonomicznej menedżerów, których działania częstokroć prowadzą do błędnych decyzji poprzez chybioną ocenę ryzyka przy zawieraniu umów. Wskazać tutaj należy sprawę kar umownych, których brak górnych progów w przypadku zaktualizowania się obowiązku ich zapłaty, często prowadzi do utraty zdolności finansowej. Problemy te szczególnie dotknęły w ostatnim okresie branżę drogową.

Kłopot konsumentów

Nawet nie będąc przedsiębiorcą, można popaść w pułapkę zadłużenia, np. z powodu utraty pracy, choroby lub zmiany oprocentowania kredytów. Obecne rozwiązania w zakresie tzw. upadłości konsumenckiej są nietrafione, gdyż ustawodawca nie mógł się zdecydować, czy ma to być klasyczna upadłość, czy też oddłużenie. Przyjęcie kombinowanej metody doprowadziło do sytuacji, że postępowanie takie nie jest w żaden sposób atrakcyjne dla konsumentów.

To tylko wybrane aktualne zagadnienia, które pokazują, że konieczna jest merytoryczna dyskusja wszystkich interesariuszy szeroko rozumianego postępowania upadłościowego. Da ona możliwość zidentyfikowania realnych potrzeb podmiotów uczestniczących w obrocie gospodarczym w zakresie ochrony przed skutkami bankructw i spróbuje udzielić odpowiedzi na pytanie, czy obecne rozwiązania są skuteczne. Ze względu na interdyscyplinarny charakter problemu w dyskusji winni wziąć udział prawnicy oraz ekonomiści i przedstawiciele biznesu, a także przedstawiciele tych organów administracji gospodarczej, których działania mają decydujący wpływ na wskazaną tematykę.

Forum dla dyskusji stanowić będzie Polski Kongres Prawa Upadłościowego i Naprawczego - INSO 2012, który odbędzie się 8 listopada 2012 r. w Warszawie. Jest to już kolejne wydarzenie w ramach cyklu INSO - projektu realizowanego przez Instytut Allerhanda od 2009 r.

Zbigniew Miczek

Instytut Allerhanda, Sąd Rejonowy w Tarnowie