Moment przystąpienia do spółki decyduje o powstaniu odpowiedzialności

Odpowiedzialność wspólnika przystępującego do spółki jawnej nie zależy od zgłoszenia zmiany składu osobowego spółki do KRS. Ujawnienie zmian w tym zakresie ma bowiem jedynie charakter deklaratywny. Dla powstania odpowiedzialności nowego wspólnika decydujący jest moment jego przystąpienia do spółki.

Spółka jawna z siedzibą w Ł. powstała wskutek przekształcenia spółki cywilnej (działającej od 1987 roku). Zgodnie z par. 10 umowy spółki udziały wspólników w majątku spółki, w jej zyskach i stratach wynosiły: G.K. - 50 proc., J.M. - 50 proc. Każdy z nich wniósł do spółki wkład w wysokości 10 zł.

Jednomyślną uchwałą wspólnicy przyjęli do spółki nowego wspólnika - M.K. i zmienili umowę spółki. M.K. miał wnieść wkład w wysokości 10 gr. Zgodnie z nowym par. 10 udziały wspólników w zyskach i stratach miały wynosić: G.K.- 49,75 proc., J.M. - 49,75 proc, M.K. - 0,5 proc. Spółka wniosła do sądu o wpisanie zmian do Krajowego Rejestru Sądowego - rejestru przedsiębiorców.

Sąd rejonowy odmówił wpisu. Wskazał, że zasada wniesienia wkładu dotyczy wspólników zawiązujących spółkę oraz przystępujących do niej. W sytuacji wniesienia wkładu niemającego wartości, jak i niewniesienia go wcale, nie doszłoby do utworzenia spółki. Jeżeli więc przystępujący nie wniósł wkładu albo wniósł wkład niemający wartości, nie staje się wspólnikiem. Sąd stwierdził, że trudno przyjąć, iż wkład w kwocie 10 gr ma jakąkolwiek realną wartość dla spółki i wydaje się jedynie pozornym wypełnieniem przesłanki ustawowej.

Spółka wniosła apelację.

Sąd okręgowy uznał apelację za zasadną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Wskazał, że zgodnie z art. 32 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.; dalej: k.s.h.) osoba przystępująca do spółki odpowiada za zobowiązania spółki powstałe przed dniem jej przystąpienia. Odpowiedzialność ta nie zależy od zgłoszenia zmian do KRS, gdyż ich ujawnienie w tym zakresie ma jedynie charakter deklaratywny. O powstaniu odpowiedzialności wspólnika decyduje moment przystąpienia do spółki, tj. zawarcie umowy pomiędzy dotychczasowymi wspólnikami a osobą przystępującą, mającej formę pisemną pod rygorem nieważności, co wynika z art. 77 par. 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121; dalej: k.c.) w zw. z art. 23 k.s.h. Skutki prawne umowy nie zależą od ujawnienia nowego wspólnika w rejestrze. Zgłoszenie jest jednak obligatoryjne (art. 26 par. 1 pkt 3 i par. 3 k.s.h.).

Sąd odwoławczy zauważył, że w ustawie nie określono minimalnej wartości wkładu, nie wskazano też, co może być jego przedmiotem. Co do zasady wspólnicy mogą dokonać wyceny wkładów samodzielnie, jednak powinna opierać się ona na kryterium obiektywnym, choć możliwe jest stosowanie w tym względzie przesłanek subiektywnych.

Podkreślił, że sąd rejestrowy bada, czy dołączone do wniosku dokumenty są zgodne pod względem formy i treści z przepisami prawa, a dane wskazane we wniosku o wpis do rejestru prawdziwe i zgodne z rzeczywistym stanem. Jeżeli z załączników do wniosku, w tym umów i uchwał, wynika, że zostały sporządzone z obrazą przepisów k.s.h. i umowy spółki, sąd rejestrowy nie może tego pominąć. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie zawierało żadnych ustaleń faktycznych dotyczących nieważności uchwały.

z 21 lutego 2014 r., sygn. akt XIII Ga 474/13