Pieniądze z martwych kont trafią na specjalny fundusz

Jest ostateczna, trzecia już wersja projektu noweli prawa bankowego, która ma na celu rozwiązanie problemu martwych kont. Spornym punktem było to, gdzie powinny spoczywać pieniądze zgromadzone na takich rachunkach. Ostatecznie senatorowie doszli do wniosku, że najlepszym rozwiązaniem będzie, aby pieniądze były przekazywane do nowo utworzonego funduszu środków nieodebranych.

Nietrafione propozycje

Według pierwotnej wersji projektu środki zgromadzone na rachunkach bankowych, po które nikt się nie zgłasza, miały trafić do Banku Gospodarstwa Krajowego. Tam miały czekać aż ktoś z uprawnionych zgłosi się po ich wypłatę. Pomysł ten został skrytykowany. Wytykano, że taki system będzie niewydolny i że tak naprawdę nie ma żadnych racjonalnych powodów, dla których takich wypłat nie mogłyby nadal dokonywać banki i SKOK-i. Wśród krytyków był również sam BGK. "Przewidywany w tych przepisach obowiązek Banku przyjmowania środków pieniężnych z tzw. uśpionych rachunków i dokonywania ich wypłaty na rzecz osób uprawnionych nie uwzględnia faktu, że w 2012 r. bank ostatecznie wycofał ze swojej oferty obsługę produktów dla klientów detalicznych, w związku z czym nie prowadzi obsługi rachunków bankowych osób fizycznych, m.in. z uwagi na prezentowane przez Komisję Europejską stanowisko dotyczące braku konkurowania państwowych banków rozwoju z bankami komercyjnymi" - wskazywał Dariusz Kacprzyk, prezes zarządu BGK.

Pojawiły się również głosy, że senatorowie chcą w ten sposób pomóc w łataniu dziury budżetowej. "Jak sądzę, przedstawione unormowanie nie ma nic wspólnego z ochroną interesów i praw podmiotowych posiadaczy rachunków bankowych oraz ich następców prawnych i służy ono całkiem innym celom, które nietrudno zidentyfikować" - wytykał w opinii do pierwotnej wersji projektu Andrzej Jakubecki, członek działającej przy ministrze sprawiedliwości Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego.

Senatorowie postanowili poszukać innego rozwiązania. Zaproponowali powołanie Funduszu Obywatelskiego, który miałby być zasilany środkami z martwych kont. Jego obsługę chcieli powierzyć BGK. Ale i to rozwiązanie nie znalazło uznania. "Spowodowałoby to konieczność obsługi znacznej liczby rachunków osób fizycznych, co w konsekwencji wymagałoby zwiększenia nakładów finansowych Banku w obszarze organizacyjnym oraz technologicznym" - bronił się prezes BGK.

Nowe rozwiązanie

W ostatecznej wersji projektu jest zupełnie nowe rozwiązanie. W uchwale skierowanej do Sejmu znalazły się zapisy, zgodnie z którymi środki z martwych kont miałyby być przekazywane do funduszu środków nieodebranych. Będzie on obsługiwany przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Wypłaty mają być dokonywane niezwłocznie po otrzymaniu przez fundusz wniosku osoby uprawnionej do zgromadzonych w nim pieniędzy. Roszczenia nie będą podlegały przedawnieniu.

Fundusz będzie mógł lokować środki w skarbowych papierach wartościowych, bonach pieniężnych NBP i obligacjach, a także w jednostkach uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego. "(...) Od dnia przekazania środków na fundusz środków nieodebranych to Fundusz będzie odpowiedzialny za te środki i będzie gwarantował ich wypłatę. W związku z tym, nie można mówić o »wywłaszczeniu« posiadacza rachunku lub innego uprawnionego z jego praw do środków pieniężnych zdeponowanych na rachunku" - podkreślono w uzasadnieniu ostatecznej wersji projektu.

Na zmianie mogą skorzystać gminy, w których ostatnio zamieszkiwali posiadacze rachunków uznanych później za martwe. Obecnie nie są one informowane o tym, że taka osoba nie miała spadkobierców. A zgodnie z art. 935 kodeksu cywilnego w takiej sytuacji spadek przechodzi właśnie na gminę. Senatorowie proponują więc, aby banki i SKOK-i miały obowiązek informować gminy o tym, że przekazały środki do funduszu.

10 lat od ostatniej operacji. W takim terminie konto będzie uznawane za martwe

Małgorzata Kryszkiewicz

malgorzata.kryszkiewicz@infor.pl

Projekt skierowany do Sejmu