Ekologia, wolność wypowiedzi i symbole republikańskie
W ostatnich latach protesty aktywistów na rzecz ochrony środowiska zaczęły przybierać nowe, bardziej radykalne formy. Choć dewastacja świata natury sprawia, że stosowane środki bywają dość drastyczne, aby przemówić do społecznej świadomości, nie wszystkie tego rodzaju działania mieszczą się w granicach prawa. Takiej sytuacji dotyczy orzeczenie trybunału w Strasburgu z 3 lipca 2025 r. w sprawie Ludes i in. p. Francji (skarga nr 40899/22), w którym ETPC uznał, że ukaranie aktywistów nie naruszyło ich prawa do wolności wypowiedzi.
Skarżącymi w sprawie było 10 obywateli Francji i jeden obywatel Belgii. Są oni członkami lub sympatykami ANV-COP21, grupy, która określa siebie jako „ruch obywateli, którzy odmawiają pogodzenia się ze zmianami klimatu i niesprawiedliwością społeczną, jaką one powodują”. Kolektyw przyjął strategię podejmowania działań bez stosowania przemocy, która jednak nie wyklucza obywatelskiego nieposłuszeństwa. Skarżący wzięli udział w proteście, który polegał na usunięciu oficjalnego portretu prezydenta w wybranych ratuszach na terenie Francji. W następstwie policyjnego śledztwa przeszukano ich domy, zajęto telefony i sprzęt komputerowy oraz pobrano próbki DNA. Skarżący zostali następnie skazani za kradzież dokonaną w porozumieniu.
W poszczególnych postępowaniach sądowych wszystkich skarżących uznano ostatecznie za winnych i skazano ich na kary grzywny, część w zawieszeniu. Linia argumentacji francuskich sądów sprowadzała się zasadniczo do uznania, że powoływanie się przez skarżących na prawo do życia w czystym środowisku i obowiązek Francji do zachowania należytej staranności w odniesieniu do rzekomego naruszenia jej zobowiązań w tej dziedzinie nie stanowi podstawy do zwolnienia z odpowiedzialności karnej za popełniony czyn karalny. Sądy francuskie uznały, że postępowania wszczęte przeciwko skarżącym nie stanowiły nieproporcjonalnej ingerencji w korzystanie przez nich z prawa do wolności wypowiedzi.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.