Dezinformacja versus wolność wypowiedzi
Od lat prawnicy i eksperci analizują zjawisko „infodemii”, czyli zalewu fałszywych i wprowadzających w błąd informacji w internecie. Strasburg jednak na ten temat milczał. Do czasu. Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Avagyan przeciwko Rosji (skarga nr 36911/20) z 29 kwietnia 2025 r. to pierwszy przypadek, w którym trybunał zmierzył się z pytaniem, czy działania państwa wobec dezinformacji w mediach społecznościowych mogą być zgodne z Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Stan faktyczny jest zbliżony do tego w wielu sprawach, jakie obiegły opinię publiczną również w Polsce. Właścicielka salonu manicure w Rosji zamieściła na Instagramie post, w którym podała w wątpliwość rządowe dane o liczbie przypadków COVID-19 i sugerowała, że istnieją motywy finansowe dla zawyżania statystyk. Kilka dni później została ukarana grzywną (w przeliczeniu ok. 2 tys. zł) na podstawie rosyjskiego prawa administracyjnego za „rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji”. W związku z nałożeniem grzywny Avagyan zwróciła się do Strasburga ze skargą, zarzucając Rosji naruszenie art. 10 konwencji (wolność wyrażania opinii).
Trybunał zastosował klasyczny test trójstopniowy: legalność, uzasadniony cel i proporcjonalność. Uznał, że ingerencja miała podstawę prawną i że ochrona zdrowia publicznego w czasie pandemii była celem uzasadnionym. To kwestia proporcjonalności okazała się kluczowa. Sąd podkreślił, że skarżąca nie była dziennikarką ani osobą opiniotwórczą, miała małą liczbę obserwujących, a jej wpis szybko został skomentowany i podważony przez innego użytkownika. Co więcej, sądy krajowe nie zbadały jej intencji ani nie wykazały, że jej wypowiedź stanowiła realne zagrożenie dla zdrowia publicznego. W tych okolicznościach trybunał uznał, że ingerencja nie była uzasadniona i stwierdził naruszenie prawa do wolności słowa.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.