Autopromocja
Dziennik Gazeta Prawana logo
Prawo europejskie

Odmowa zmiany oznaczenia płci ze względu na brak operacji

Ten tekst przeczytasz w 4 minuty

W wyroku z 12 czerwca 2025 r. w sprawie T.H. p. Czechom (skarga nr 33037/22) Europejski Trybunał Praw Człowieka rozwinął swoje orzecznictwo o ochronie grup szczególnie wrażliwych, do jakich należą osoby interpłciowe.

Osoba skarżąca identyfikuje się jako osoba interpłciowa („intergender”). Po urodzeniu została zarejestrowana jako chłopiec, a nadane imię miało jednoznacznie męski charakter. Od najmłodszych lat przypisana osobie skarżącej płeć męska nie odpowiadała tożsamości psychologicznej i społecznej. Niemniej, obawiając się komplikacji medycznych, odmówiła poddania się nieodwracalnej operacji zmiany płci, co wiąże się ze sterylizacją. Miały jednak miejsce terapia hormonalna oraz zabiegi estetyczne. Jesienią 2012 r. nastąpiła zmiana imienia, a w nowym dowodzie tożsamości wpisano znowu płeć męską oraz męską formę osobistego kodu numerycznego. Od tego czasu osoba skarżąca wielokrotnie zwracała się do władz z wnioskiem o zmianę oznaczenia płci kulturowej i osobistego kodu numerycznego w dowodzie osobistym na neutralne lub żeńskie. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych odrzuciło te wnioski, argumentując, że nie spełniono warunków prawnych, a mianowicie nie miała miejsca operacja zmiany płci. Osoba skarżąca przedstawiła natomiast wydane przez lekarza ze Szwajcarii (gdzie wtedy mieszkała) zaświadczenie potwierdzające, że miało miejsce „odpowiednie leczenie kliniczne w celu zmiany płci na płeć żeńską”.

Trybunał Konstytucyjny uznał, że odmowa zmiany numeru urodzenia na neutralny lub żeński (choć osoba skarżąca nie uważała się za kobietę i nie była nią według żadnego obiektywnego lub subiektywnego kryterium) nie naruszyła pozytywnych zobowiązań państwa wynikających z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Interes państwa w tej sprawie był według TK znaczący, ponieważ cały porządek prawny opiera się na binarnym podejściu do płci, co jest wyrazem poszanowania dla postawy społeczeństwa czeskiego, a zmiana wprowadzona przez trybunał mogłaby wywołać napięcia społeczne i pogorszyć sytuację osób zainteresowanych.

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.