Czy polski rzemieślnik odpowiada według polskich przepisów

Produkujemy noże kuchenne. Jeden z nich kupił w naszym firmowym sklepie Włoch i pokaleczył się dotkliwie, ponieważ złamało mu się ostrze. Nasz radca prawny utrzymuje, że skoro od lat sprzedajemy tylko na lokalnym rynku (firma mieści się w okolicach Sieradza), to nie trzeba obawiać się, że w razie procesu zostanie wobec nas zastosowane obce prawo cywilne. Czy rzeczywiście - pyta pani Zofia z Sieradza.

W przypadku zobowiązań pozaumownych, a więc takich, które nie wynikają bezpośrednio z umowy sprzedaży (z niej wywodzi się odpowiedzialność z rękojmi i gwarancji), odpowiedzialność za produkt może ponosić i producent, i sprzedawca. Tam, gdzie trzeba ustalić prawo, według którego będzie oceniana we Wspólnocie odpowiedzialność, stosuje się od 11 stycznia 2009 r. rozporządzenie (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady nazywane Rzymem II. Jeśli sprzedana, podarowana lub wyleasingowana rzecz wyrządzi komuś szkodę (porani człowieka lub zwierzę, zniszczy mienie), to nie ustala się winy, ponieważ odpowiedzialność pozaumowną ponosi się na zasadzie ryzyka.

Zasadą jest, że prawem właściwym dla zobowiązania pozaumownego z tytułu szkody wyrządzonej przez produkt jest prawo państwa, w którym poszkodowany ma w chwili powstania szkody miejsce zwykłego pobytu, a rzecz została legalnie wprowadzona do obrotu w tym państwie. Nie jest to jednak reguła stosowana bezwzględnie. Może bowiem zostać zastosowane prawo państwa, w którym produkt nabyto, lub państwa, w którym szkoda powstała (tu znów konieczne jest legalne wprowadzenie feralnego produktu do obrotu). Dla czytelniczki jest jednak najważniejsze, że do prawa europejskiego została wprowadzona reguła obowiązująca wcześniej przede wszystkim w Ameryce. Zgodnie z nią trzeba rozważyć, czy przedsiębiorca mógł przewidzieć, że jego produkt znajdzie się w miejscu, w którym powstała szkoda. Wcześniej badano tylko zamiar producenta czy handlowca. Teraz dodano normę mówiącą, że właściwe jest mimo wszystko prawo państwa miejsca zwykłego pobytu osoby, której przypisuje się odpowiedzialność, jeżeli taki przedsiębiorca nie mógł w uzasadniony sposób przewidzieć wprowadzenia jego produktu lub nawet produktu tego samego rodzaju do obrotu w państwie, w którym mieszka poszkodowany, lub w którym powstała szkoda.