Matki dzieci z kontraktu walczą w Trybunale Sprawiedliwości o płatny urlop

Nieprzyznanie urlopu na opiekę nad potomkiem urodzonym na podstawie umowy o macierzyństwo zastępcze nie jest dyskryminacją ze względu na niepełnosprawność i płeć.

Trybunał Sprawiedliwości UE (TSUE) wkrótce rozpozna kolejną sprawę, której przedmiotem jest prawo do uprawnień rodzicielskich osób, które uzyskały dziecko w drodze umowy o macierzyństwo zastępcze.

Rozpoznawana sprawa dotyczy nauczycielki z Irlandii cierpiącej na rzadkie schorzenie, w wyniku którego - pomimo że jest zasadniczo płodna - nie może utrzymać ciąży. Wraz z mężem znalazła matkę zastępczą w Kalifornii. Urodzone przez nią dziecko jest genetycznym potomkiem pary.

Ustawodawstwo irlandzkie ani umowa o pracę nauczycielki nie przewidują jednak wyraźnie urlopu z tytułu opieki nad potomkiem poczętym w drodze macierzyństwa zastępczego. Kobieta twierdzi, że jest to przejaw dyskryminacji ze względu na płeć, status rodzinny i niepełnosprawność. Na razie stanowisko w sprawie zajął Nils Wahl, rzecznik generalny TSUE.

Zauważył przede wszystkim, że nauczycielka nie była dyskryminowana ze względu na płeć. Jego zdaniem przyznana kobietom w ciąży szczególna ochrona nie może mieć zastosowania w tej sprawie i z uwagi na to wymagane jest wprowadzenie porównania z płcią przeciwną. Stwierdziwszy, że ojciec dziecka urodzonego w drodze macierzyństwa zastępczego traktowany byłby dokładnie w ten sam sposób, rzecznik generalny odrzucił argument oparty na dyskryminacji ze względu na płeć.

W ocenie rzecznika sytuację wnoszącej sprawę do TS można porównać z tą, w której znajduje się matka adoptująca dziecko. Jeżeli prawo krajowe przewiduje możliwość płatnego urlopu z tytułu adopcji, sąd danego państwa powinien ocenić, czy zastosowanie odmiennych zasad do rodziców adopcyjnych oraz tych, których potomek urodził się w drodze umowy o macierzyństwo zastępcze, stanowi dyskryminację.

Tomasz Zalewski

 tomasz.zalewski@infor.pl