Realizacja wyroków strasburskiego trybunału pod nadzorem posłów

Jest szansa na sprawniejsze wykonywanie przez Polskę wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Sejmowe komisje sprawiedliwości i praw człowieka oraz spraw zagranicznych jednogłośnie powołały wczoraj stałą podkomisję ds. wykonywania wyroków. W jej skład weszło 11 posłów, m.in. Ryszard Kalisz, Robert Biedroń, Arkadiusz Mularczyk, Tadeusz Iwiński, Anna Fotyga i Andrzej Halicki.

- To krok do tego, aby wzmocnić wykonywanie wyroków ETPC w Polsce. Podobne systemy funkcjonują w innych państwach, np. w Holandii i Wielkiej Brytanii. Ameryki oczywiście tu nie odkrywamy, ale to dobrze, że wyroki trybunału staną się wreszcie elementem debaty sejmowej - komentuje Dominika Bychawska-Siniarska, prawniczka z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

Zwraca uwagę, że ma to szczególne znaczenie w momencie kryzysu, który dotyka strasburski trybunał. Część polityków brytyjskich atakuje bowiem regularnie trybunał, zapowiadając wystąpienie z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

- To dobry moment, aby pokazać, że Polsce zależy i że wykonywanie wyroków jest dla nas priorytetem - dodaje Dominika Bychawska-Siniarska.

Wyroki ETPC ma obowiązek wykonywać rząd. Jest on m.in. zobligowany przedstawiać roczne raporty o stanie wykonywania tych orzeczeń. Jaka więc będzie rola podkomisji sejmowej?

- Podkomisja będzie mogła regularnie przepytywać rząd z tego, jak wykonuje wyroki. Będzie pełniła funkcje kontrolne. Stanie się także forum dyskusji z przedstawicielami resortów o tym, jak wdrażać wyroki i jak rozwiązywać problemy z tym związane - dodaje prawniczka HFPC.

Polska znalazła się w ubiegłym roku poza pierwszą dziesiątką państw, przeciwko którym toczy się najwięcej postępowań. Na koniec ubiegłego roku zawisłych przeciwko Polsce skarg było 1648. Jeszcze w 2012 r. pod względem liczby wnoszonych skarg Polska zajmowała siódme miejsce.

Które orzeczenia powinniśmy wykonać w pierwszej kolejności?

- Polska nie wykonała wielu starych wyroków. Dlatego gdy do trybunału trafiają nowe podobne sprawy, nasze państwo ponownie przegrywa. A skoro tak, to w pierwszej kolejności należałoby wdrożyć te najbardziej zaległe wyroki i wprowadzić zmiany prawa, które jasno z nich wynikają. Dotyczy to zwłaszcza wyroków w sprawie Grzelak przeciwko Polsce (lekcje religii w szkołach), w sprawie Tysiąc przeciwko Polsce (aborcja ze względu na zdrowie kobiety) czy w sprawie Płonka przeciwko Polsce (prawo do obrońcy w postępowaniu przygotowawczym) - wskazuje Dominika Bychawska-Siniarska.

Rola Komitetu Ministrów

Nadzór nad wykonywaniem wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka sprawuje Komitet Ministrów Rady Europy. Na wykonanie oczekuje przed Komitetem 705 wyroków w sprawach polskich (ok. 200 mniej niż rok temu).

Ewa Ivanova

 ewa.ivanova@infor.pl