Księgowi i audytorzy będą monitorować i zgłaszać podejrzane transakcje

W dzienniku urzędowym Unii Europejskiej L 141 z 5 czerwca 2015 r. został zamieszczony tekst dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z 20 maja 2015 r. w kwestii przeciwdziałania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Jest to czwarta dyrektywa dotycząca niebezpieczeństw wynikających z prania pieniędzy. Czy wprowadza ona zmiany dotyczące księgowych?

Tak, i to dość istotne. Zgodnie bowiem z czwartą dyrektywą biegli rewidenci, zewnętrzni księgowi i doradcy podatkowi, instytucje kredytowe, instytucje finansowe, notariusze oraz inni przedstawiciele wolnych zawodów prawniczych czy pośrednicy w handlu nieruchomościami, właściciele kasyn oraz inne osoby prowadzące handel towarami będą mieli obowiązek monitorować i zgłaszać podejrzane transakcje swoich klientów. Czwarta dyrektywa ma zapobiegać wykorzystaniu unijnego systemu finansowego do prania pieniędzy. Przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy określa się mianem AML (Anti-Money Laundering). Państwa członkowskie UE zostaną zobowiązane do posiadania centralnych rejestrów zawierających informacje dotyczące ostatecznych beneficjentów wszelkich podmiotów prawnych, takich jak firmy, fundusze powiernicze czy holdingi. A wszystko po to, aby utrudnić legalizację pieniędzy pochodzących pośrednio lub bezpośrednio z popełnienia czynu zabronionego oraz uchylanie się od opodatkowania.

Kto będzie miał dostęp do tych informacji? Czy będzie możliwa odmowa takiego dostępu?

Odmówienie dostępu do zgromadzonych danych będzie możliwe tylko w indywidualnych przypadkach i w wyjątkowych okolicznościach. Generalnie informacje o rzeczywistych beneficjentach przechowywane w centralnym rejestrze będą zawsze i bez żadnych ograniczeń udostępniane właściwym organom państwowym i jednostkom analityki finansowej, a także podmiotom takim jak banki, zobowiązanym do stosowania zasad należytej staranności wobec klientów oraz wszelkim osobom lub organizacjom. Jednak w tym wypadku wymagana będzie rejestracja online oraz opłata administracyjna. Centralny rejestr zapewnia właściwym organom i jednostkom analityki finansowej terminowy i nieograniczony dostęp, bez powiadamiania stron transakcji. Dzięki temu w uzasadnionej sytuacji każda osoba lub instytucja, po zweryfikowaniu jej podstawowych danych, będzie miała możliwość skontrolowania informacji zawartych w każdym z rejestrów.

Jakie informacje będzie zawierał rejestr?

Informacja o rzeczywistych beneficjentach będzie obejmować imię i nazwisko, miesiąc i rok urodzenia, obywatelstwo oraz państwo zamieszkania beneficjenta rzeczywistego, jak również dane o charakterze i skali posiadanego udziału.

Ile czasu kraje UE mają na implementowanie dyrektywy?

Państwa członkowskie mają czas na wprowadzenie w życie ustaw, przepisów wykonawczych i administracyjnych do dyrektywy do 26 czerwca 2017 r. Od tego dnia zostają uchylone przepisy wcześniejszych dyrektyw w tym zakresie.

Czy warto zwrócić uwagę jeszcze na jakiś aspekt?

Przepisy dyrektywy wprowadzają specjalne zasady odnoszące się do osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne. Osobami takimi są m.in. głowy państw, szefowie rządów, ministrowie, członkowie parlamentu, członkowie sądów najwyższych, ambasadorzy oraz członkowie ich rodzin. Stosownie do nowej dyrektywy, jeśli będą prowadzone interesy z osobami zajmującymi eksponowane stanowiska polityczne, należy stosować takie środki, jak ustalenie źródła majątku i źródła pochodzenia funduszy w nie zaangażowanych. Warto również zauważyć, że nowa dyrektywa zmienia też rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchyla dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE.

@RY1@i02/2015/113/i02.2015.113.00800030a.802.jpg@RY2@

Marzena Medoń księgowa w dziale usług księgowych BDO, biuro w Katowicach

Rozmawiała Magdalena Sobczak