TSUE: w ramach wolontariatu nie zawsze z przetargiem

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zastrzegł jednak, że dotyczy to sytuacji, gdy działalność gospodarcza ma charakter uboczny w stosunku do całej działalności stowarzyszenia i jest prowadzona w celu wsparcia działalności wolontariackiej.

Sprawa, która trafiła do TSUE, dotyczyła regionu Piemont we Włoszech. Miejscowy zakład służby zdrowia w Cirie Chivasso i Ivrea zapewniał tam transport osób poddawanych dializom. W maju 2013 r. zlecił wykonywanie tej usługi w okresie od czerwca do grudnia 2013 r. stowarzyszeniom wolontariackim należącym do Krajowego Stowarzyszenia Pomocy Publicznej - komitet regionalny dla Piemontu.

Decyzję tę zaskarżyło do sądu administracyjnego w Piemoncie konsorcjum CASTA i in. świadczące usługi przewozowe taksówkami i wynajem samochodów z kierowcą, które wcześniej przewoziło pacjentów. Zakwestionowało fakt, że zamówienie nie zostało udzielone w formie przetargu. Sąd uznał, że prawo Unii w sposób szczególny traktuje sytuacje, gdy usługi o charakterze socjalno-zdrowotnym są powierzane stowarzyszeniom wolontariackim. Jednak zastanawiał się, czy przed podjęciem decyzji o przydzieleniu zlecenia władze lokalne nie powinny porównać ofert innych stowarzyszeń wolontariackich, w tym ofert z innych państw.

Z tego względu zwrócił się do trybunału z pytaniami prejudycjalnymi. Pytał, czy prawo Unii w dziedzinie zamówień stanowi przeszkodę do bezpośredniego udzielania zamówień na usługi transportu sanitarnego stowarzyszeniom wolontariackim, a także czy konieczne jest wcześniejsze porównanie ofert pochodzących od większej liczby stowarzyszeń. Chciał też wiedzieć, czy stowarzyszenia wolontariackie, którym udzielono zamówienia, powinny być objęte szczegółowymi ograniczeniami w zakresie dostępu do rynku, gdy chodzi o ich działalność uboczną.

Trybunał zaznaczył, że zasady przejrzystości i równego traktowania uwzględnione w art. 49 i 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) sprzeciwiają się regulacjom pozwalającym władzy lokalnej powierzyć świadczenie usług w drodze bezpośredniego udzielenia zamówienia, bez jakiegokolwiek ogłoszenia. Wyjątek stanowią sytuacje, gdy jest to uzasadnione "obiektywnymi okolicznościami". I z taką "obiektywną okolicznością" mamy do czynienia, gdy organ władzy lokalnej decyduje się powierzyć stowarzyszeniom wolontariackim świadczenie usług transportu sanitarnego w drodze bezpośredniego udzielenia zamówienia, bez jakiegokolwiek ogłoszenia. Warunkiem jest, aby ramy prawne i umowne, w których prowadzona jest działalność stowarzyszenia, przyczyniały się do realizacji celu społecznego, a także celów solidarności oraz efektywności budżetowej.

Jeżeli państwo pozwala organom władzy publicznej zlecać pewne zadania stowarzyszeniom wolontariackim, to organ władzy, który zamierza zawrzeć umowę z takim stowarzyszeniem, nie jest zobowiązany na mocy prawa Unii do uprzedniego porównania ofert różnych stowarzyszeń. W przypadku gdy państwo upoważnia stowarzyszenia do wykonywania działalności gospodarczej w pewnym zakresie, w gestii tego państwa pozostaje ustanowienie ograniczeń, w ramach których działalność ta może być prowadzona. Muszą one jednak gwarantować, że działalność ta będzie miała charakter uboczny w stosunku do całej działalności stowarzyszeń i będzie prowadzona w celu wsparcia ich działalności wolontariackiej.

w sprawie (C 50/14) Consorzio Artigiano Servizio Taxi e Autonoleggio (CASTA) i in. (Konsorcjum Usług Taxi i Wynajmu Samochodów) przeciw Azienda Sanitaria Locale di Cirie, Chivasso e Ivrea (miejscowemu zakładowi służby zdrowia w Cirie, Chivasso i Ivrea) oraz regionowi Piemontu

©?

Elżbieta Dominik

dgp@infor.pl