O oleju opałowym

sygn. C-418/14

WYROK TSUE z 5 czerwca 2016 r.

O CO TOCZYŁ SIĘ SPÓR

Spór dotyczył obowiązującego w latach 2009-2014 art. 89 ust. 14-16 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 752 ze zm.). Nakładał on na sprzedawców oleju obowiązek składania co miesiąc zestawienia oświadczeń o przeznaczeniu oleju do celów opałowych naczelnikom urzędów celnych. Problem polegał na tym, że w praktyce organy podatkowe uzależniały zastosowanie niższej, preferencyjnej stawki akcyzy (w wysokości 232 zł za 1000 litrów) na oleje opałowe od formalnego i terminowego złożenia zestawień. Jeśli sprzedawca nie złożył zestawień lub spóźnili się z ich złożeniem, organy podatkowe obciążały go sankcyjną stawką akcyzy, niemal ośmiokrotnie wyższą niż stawka za olej opałowy (1822 zł lub 2047 zł za 1000 litrów). Dla organów celnych nie miało znaczenia, że olej faktycznie został zużyty do ogrzewania. Podatnicy twierdzili natomiast, że niezłożenie lub późniejsze złożenie zestawień nie powinno skutkować obowiązkiem zapłaty wyższej akcyzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który zadał pytanie TSUE, chciał w ten sposób uzyskać jednoznaczne stanowisko, czy polskie przepisy były zgodne z prawem unijnym.

Zwróćmy uwagę, że od 1 stycznia 2015 r. ustawodawca przyznał podatnikom rację, nowelizując przepisy. Po zmianach stawkę sankcyjną można nałożyć dopiero w sytuacji, gdy podatnik nie złożył zestawienia oświadczeń, a w toku kontroli organ ustali, że olej nie został zużyty do celów opałowych lub nie da się zidentyfikować jego nabywcy.

ROZSTRZYGNIĘCIE

Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że polskie przepisy naruszały ogólną systematykę i cel dyrektywy 2003/96 oraz zasadę proporcjonalności. Skoro organy celne ustaliły w toku postępowania, że olej faktycznie został zużyty przez nabywcę do celów opałowych, to nie mogły nakładać na sprzedawcę wyższej stawki akcyzy.

TSUE przyznał jednak, że sam wymóg złożenia zestawień oświadczeń o przeznaczeniu oleju do celów opałowych jest zgodny z prawem unijnym. Zestawienie oświadczeń było bowiem instrumentem kontrolnym, który ma na celu zapobieganie unikaniu opodatkowania i oszustwom podatkowym. Dyrektywa 2003/96 pozwala państwom członkowskim UE wprowadzać różnego rodzaju mechanizmy służące zapobieganiu oszustwom. Przewiduje ona również, że produkty energetyczne (do nich zaliczane są oleje na cele opałowe) są opodatkowane zgodnie z ich faktycznym wykorzystaniem.

PODSUMOWANIE

Wyrok TSUE oznaczał, że podatnicy - sprzedawcy mogli odzyskać nadpłatę akcyzy, o ile zapłacili ją w związku z formalnym uchybieniem, a olej został faktycznie przeznaczony do celów opałowych. Dotyczył jedynie postępowań wszczętych przed 1 stycznia 2015 r.

@RY1@i02/2017/001/i02.2017.001.07100030c.801.jpg@RY2@

Linia orzecznicza