Autopromocja
Dziennik Gazeta Prawana logo
Prawo europejskie

Dziedzictwo kulturowe a prawo do ochrony własności

Ten tekst przeczytasz w 4 minuty

Wyrok w sprawie The J. Paul Getty Trust i inni przeciwko Włochom (skarga nr 35271/19), który zapadł 2 maja 2024 r., dotyczy nakazu konfiskaty wydanego przez włoskie sądy wobec amerykańskiego funduszu, który kupił posąg z brązu pochodzący z greckiego okresu klasycznego (300–100 p.n.e.) znany jako „Zwycięski Młodzieniec” lub „Atleta z Fano”. Posąg, rzekomo zakupiony nielegalnie przez J. Paul Getty Trust, znajduje się obecnie w muzeum Getty Villa w Malibu.

Posąg został odkryty przez rybaków na Morzu Adriatyckim w 1964 r. Po tym, jak wystawiono go na aukcję w Monachium, we Włoszech wszczęto dwa dochodzenia w sprawie przyjęcia i posługiwania się skradzionym obiektem archeologicznym należącym do państwa, jednak postępowania te nie zakończyły się przejęciem dzieła sztuki przez Włochy. W 1977 r. Getty Trust zakupił dzieło za niemal 4 mln dol. Włoskie władze podjęły kilka bezskutecznych prób odzyskania posągu, m.in. za pośrednictwem Interpolu. Ostatecznie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne i w 2010 r. Sąd Okręgowy w Pesaro wydał nakaz konfiskaty mający na celu odzyskanie posągu „nie zależnie od tego, gdzie się znajduje”. Apelacje i kasacje Getty Trust od tej decyzji zostały oddalone. W skardze do ETPC skarżący podnieśli, że nakaz konfiskaty był niezgodny z prawem, ponieważ nie spełniał wymogu przewidywalności prawa, oraz że posąg nie był częścią włoskiego dziedzictwa kulturowego, a zatem cel nakazu konfiskaty był niezgodny z prawem.

Trybunał nie podzielił zarzutów strony skarżącej. Wyraził przekonanie, że istniała wyraźna podstawa prawna dla wydania nakazu konfiskaty posągu, przewidywalna i spełniająca wymogi praworządności. Trybunał uznał, że nie można kwestionować legalności stosowanych przez państwo środków prawnych, które mają na celu ochronę dziedzictwa kulturowego przed bezprawnym wywozem z kraju pochodzenia lub zapewnienie jego odzyskania. Według ETPC władze włoskie przekonująco wykazały, że posąg jest częścią włoskiego dziedzictwa kulturowego i zgodnie z prawem należał do tego państwa w momencie wydania przez włoskie sądy nakazu konfiskaty.

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.