Sądownictwo może utracić spójność z prawem UE

fot. Wojtek Górski

Tomasz Zalasiński, konstytucjonalista, członek Zespołu Ekspertów Prawnych Fundacji Batorego, członek Trybunału Stanu

W wyroku TSUE z 19 listopada br. dotyczącym Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego oraz Krajowej Rady Sądownictwa jest mowa, co oczywiste ze względu na treść pytania prejudycjalnego, tylko o badaniu przez sąd sporów dotyczących przechodzenia w stan spoczynku sędziów SN. Czy jednak wyrokiem tym można objąć także inne postępowania toczące się przed ID SN, a jeżeli tak, to dlaczego?

Wyrok TSUE z 19 listopada br. został wydany w odpowiedzi na pytania prejudycjalne postawione w konkretnym, zawisłym przed SN, stanie faktycznym. Stąd też odpowiedź, siłą rzeczy, musi odnosić się do tego stanu faktycznego. Błędem jednak jest odnoszenie tego orzeczenia jedynie do jednostkowej sprawy zawisłej przed SN. Przesłanki, na których TSUE oparł swoje orzeczenie – podające w wątpliwość prawidłowość powołania sędziów ID SN, gdyż ich kandydatury zostały wyłonione przez Krajową Radę Sądownictwa, która, nadmiernie uzależniona od władzy ustawodawczej, straciła zdolność do kreowania niezależnych i niezawisłych sędziów – mają jednak charakter uniwersalny i powinno się je odnosić nie tylko do wszystkich sędziów ID SN, lecz także do wszystkich innych sędziów SN oraz sędziów sądów powszechnych, którzy zostali wyłonieni przez KRS w jej obecnym składzie i kształcie (neoKRS). Orzeczenie TSUE pociąga bowiem za sobą skutki, które należy interpretować na dwóch płaszczyznach: procesowej i normatywnej. Pierwszą należy wiązać ściśle ze sprawą, w której wystąpiono z pytaniem prejudycjalnym. TSUE, odpowiadając na pytanie SN, dokonał ponadto wykładni odpowiednich przepisów TUE, TFUE i Karty praw podstawowych UE, co pozwala – w płaszczyźnie normatywnej – skutki wyroku widzieć znacznie szerzej.