Można kwestionować ugodę, której sąd nadał klauzulę wykonalności

Sąd mógł nadać klauzulę wykonalności ugodzie zawartej przed mediatorem na mocy art. 777 par. 1 pkt 2¹ kodeksu postępowania cywilnego. I nie ma nic dziwnego w tym, że nadał ją również przeciwko pańskiej żonie. Pod warunkiem jednak, że wierzytelność, co do której pan się umówił z wierzycielem, powstała z czynności dokonanej za zgodą żony (art. 787 k.p.c.) i dług nie jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jeśli natomiast chodzi o dług związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, to zapewne sąd ograniczył odpowiedzialność żony do przedsiębiorstwa należącego do waszego majątku wspólnego, jeżeli oczywiście wierzyciel wykazał dokumentem urzędowym lub prywatnym, czyli np. zawartą przez panów ugodą, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa (art. 787¹ k.p.c.). Można nawet w tej drugiej sytuacji przyjąć, że chodzi o obie kategorie zobowiązań, o których mowa w początkowej części art. 41 par. 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, tj. o zobowiązania powstałe z czynności prawnych dokonanych przez jednego z małżonków bez zgody drugiego i o zobowiązania, które nie wynikają z czynności prawnych.

Niemniej można złożyć powództwo przeciwegzekucyjne. Będzie to jednak sensowne, tylko gdy zostały spełnione warunki przewidziane dla takich sytuacji przez prawo. Powództwa przeciwegzekucyjne są bowiem wnioskami o ukształtowanie prawa. A procedura prowadzona jest według przepisów o postępowaniu procesowym. Wytoczyć powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (art. 840 k.p.c.) może pan nawet przed wszczęciem egzekucji. Nie zmieni to jego istoty, która polega na umożliwieniu dłużnikowi i jego małżonkowi, przeciwko któremu została nadana klauzula wykonalności, obrony merytorycznej przed przymusowym wykonaniem tytułu wykonawczego. Zakres dopuszczalnej obrony został uregulowany w art. 840 k.p.c., który stanowi nie tylko normę procesową, lecz również normę prawa materialnego. Określone w tym przepisie reguły obrony są dostosowane do zakresu odpowiedzialności małżonka dłużnika i jego pozycji w postępowaniu egzekucyjnym. Tak więc dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części, albo może domagać się ograniczenia jego wykonalności, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności. Przede wszystkim byłoby tak wtedy, kiedy zakwestionowałby pan istnienie obowiązku stwierdzonego ugodą. Poza tym możliwe jest żądanie pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, gdy po jego powstaniu nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane. Pana żona zaś powinna wykazać, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi się nie należy. Proszę też pamiętać, że przysługują jej zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz również te, których pan nie mógł wcześniej wykorzystać.

@RY1@i02/2009/253/i02.2009.253.087.006b.001.jpg@RY2@

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk, redaktor Dziennik Gazeta Prawna

redaktor Dziennik Gazeta Prawna

Ustawa z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 ze zm.).

Wyrok Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2009 r., IV CSK 473/08.