Czy trzeba przeprowadzić dział spadku

W skład masy spadkowej wchodzi mieszkanie, domek letniskowy z działką oraz samochód. Sąd stwierdził nabycie spadku przez dwóch spadkobierców. Jeden ze spadkobierców chciałby wydzielić z masy spadkowej mieszkanie.

- Czy w tym celu trzeba przeprowadzić dział spadku - pyta pan Jan z Białegostoku.

Tak. Spadkobiercy nie mogą poprzestać na wydzieleniu ze spadku nieruchomości dla jednego z nich. Muszą przeprowadzić jego dział. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z 30 września 2009 r., sygn. akt V C SK 63/09.

Dział spadku może nastąpić na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami albo orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Gdyby do spadku należała nieruchomość - tak jak to ma miejsce w sprawie opisanej przez czytelnika - to wówczas umowa powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego.

Dział umowny powinien objąć wprawdzie całość spadku, ale przedmiotem podziału są tylko aktywa. Natomiast podział długów spadkowych jest konsekwencją podziału aktywów.

W drodze umowy spadkobiercy mogą dokonać działu spadku tylko wówczas, gdy wszyscy wyrażają zgodę na formę i sposób podziału. Umowa o dział spadku może zostać zawarta także w formie ugody sądowej w postępowaniu o dział spadku. Gdyby jednak między spadkobiercami istniał konflikt uniemożliwiający im zawarcie umowy działowej, to wówczas masę spadkową podzieli sąd. Z żądaniem do sądu może wystąpić każdy ze współspadkobierców oraz nabywców działu spadkowego. Nie jest przy tym ograniczony żadnym terminem, ponieważ jego roszczenie o dokonanie działu nie przedawnia się.

Spadkobiercy mogą również spór o podział majątku spadkowego poddać rozstrzygnięciom sądu polubownego.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

Podstawa prawna

Art. 1037 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).