Jakie są konsekwencje umorzenia egzekucji z nieruchomości przed zamknięciem przetargu

Stosownie do art. 981 k.p.c. dłużnik wezwany do spełnienia świadczenia przez komornika, w trybie art. 923 k.p.c., ma możliwość zapobieżenia sprzedaży licytacyjnej tylko do zamknięcia przetargu. Jest to końcowy termin, w którym dłużnik może przez zapłatę długu i kosztów postępowania spowodować umorzenie egzekucji z nieruchomości (postanowienie SN z 9 sierpnia 2000 r. w sprawie I CKN 761/00). Zapłaty powinien dokonać do rąk komornika lub wierzyciela. Jeżeli jednak uiści ją bezpośrednio wierzycielowi, musi liczyć się z tym, że jego czynność spowoduje jedynie wstrzymanie się przez komornika z dokonaniem czynności, a umorzenie postępowania nastąpi dopiero, gdy wierzyciel potwierdzi bezpośrednio komornikowi dokonanie zapłaty lub złoży stosowny wniosek.

Na podstawie art. 825 pkt 1 k.p.c. organ egzekucyjny jest obowiązany do wydania decyzji o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, niezależnie od tego, na jakim etapie postępowania wniosek ten zostanie złożony. Wierzyciel jako gospodarz postępowania egzekucyjnego może w każdym jego stadium wnieść o umorzenie postępowania. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do kontroli wniosku wierzyciela pod względem jego celowości i zasadności.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 981 k.p.c. jest możliwe, jeżeli należność wierzyciela będzie uiszczona wraz z kosztami przed zamknięciem przetargu. Na podstawie powołanego przepisu komornik ma obowiązek orzec nawet z urzędu o umorzeniu postępowania. Do umorzenia postępowania konieczne jest jednak faktyczne uiszczenie należności i to wraz z kosztami, a nie tylko oświadczenie o zamiarze jej uiszczenia. Komornik zasadnie oddali więc wniosek wierzyciela czy dłużnika o umorzenie egzekucji z zajętej nieruchomości, jeżeli dłużnik do zamknięcia przetargu nie zapłaci kosztów egzekucyjnych.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego pociąga za sobą uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Wydając postanowienie o umorzeniu postępowania, organ egzekucyjny nie musi wydawać dodatkowych postanowień uchylających poszczególne czynności. Powinien on jednak podjąć z urzędu czynności usuwające skutki dokonanych czynności egzekucyjnych w celu przywrócenia dłużnikowi pełnej swobody dysponowania rzeczą lub prawem, w stosunku do których była skierowana egzekucja.

Poza tym winien on też dokonać czynności związanych z zaspokojeniem roszczeń osób trzecich, które nabyły określone prawa w toku egzekucji (patrz Lewandowski Marek, glosa Prawo Bankowe 2002/2/30).

Arnold Pander

sędzia w stanie spoczynku

z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 ze zm.).