Czy można zaskarżyć wniosek dłużnika

Czytelniczka pożyczyła pieniądze sąsiadowi, który zmarł, zanim uregulował zadłużenie.

- Jego żona odmówiła zapłaty. Twierdzi, że wystąpi do sądu o podział majątku wspólnego jej i zmarłego męża. Będzie się też domagała działu spadku oraz zniesienia współwłasności w taki sposób, aby cały majątek objęli pozostali spadkobiercy, którzy nie są dłużnikami. Czy możliwe są takie czynności z pokrzywdzeniem wierzyciela, które uniemożliwią mi odzyskanie pożyczonych pieniędzy - pyta pani Romana z Kielc.

Nie. Gdy jednak wdowa po dłużniku oraz pozostali spadkobiercy wystąpią do sądu ze zgodnym wnioskiem o podział majątku wspólnego, dział spadku i zniesienie współwłasności, to wówczas wierzycielka może go zaskarżyć, powołując się na przepisy kodeksu cywilnego o ochronie wierzyciela. Powinna uzasadnić, że wskazana we wniosku czynność prawna dokonana będzie z pokrzywdzeniem wierzyciela (art. 527 kc). W wyniku wniosku przedmioty majątkowe objęte podziałem nabędą spadkobiercy, którzy nie są dłużnikami. W takim przypadku wierzycielka nie zaspokoi swoich roszczeń z tego majątku zmarłego dłużnika, skoro obejmie go nowy właściciel.

Takie stanowisko w podobnej sprawie dotyczącej pokrzywdzenia wierzyciela zajął również Sąd Najwyższy (sygn. akt. III CZP 41/10) w uchwale z 17 czerwca 2010 r. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że w orzecznictwie dopuszcza się możliwość objęcia skargą pauliańską także czynności procesowych, gdy dłużnik wykorzystuje instrument postępowania sądowego, aby w ten sposób uniknąć zakwestionowania przez wierzycieli na przykład ugody zawartej przez strony w toku postępowania o podział majątku, dział spadku i zniesienie współwłasności. Natomiast zdaniem SN termin do wniesienia takiej skargi rozpoczyna bieg dopiero od uprawomocnienia się postanowienia działowego.

malgorzata.pisecka@infor.pl

Art. 527 i 534 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Wyrok Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2010 r. w sprawie sygn. akt III CZP 41/10