Jak uniknąć płacenia długów spadkowych

Do chwili przyjęcia spadku spadkobierca odpowiada za długi spadkowe tylko z masy spadkowej. Oznacza to, że wierzyciele mogą egzekwować zobowiązania tylko z majątku, który pozostawił spadkobierca. Jeżeli jego wartość nie pokryje zadłużenia, to nieuiszczonych zobowiązań nie mogą wyegzekwować z majątku spadkobiercy. Dopiero od chwili przyjęcia spadku odpowiada on za te długi z całego swojego majątku.

Spadkobiercy ponoszą też odpowiedzialność za zapisy i polecenia spadkodawcy, które muszą uregulować, ale tylko do wartości stanu czynnego spadku.

Do długów spadkowych zaliczany jest zachowek. Spadkobiercy testamentowi powinni go wypłacić pominiętemu w testamencie spadkobiercy ustawowemu.

Jeżeli osoby przyjęły spadek dobrowolnie i nie uiszczą długów zmarłego, to wówczas - po dopełnieniu wymaganej procedury - komornik wyegzekwuje je z ich majątku.

Wierzyciel może wskazać do zajęcia na poczet zadłużenia przedmioty z majątku spadkobiercy.

W razie prostego przyjęcia spadku spadkobierca odpowiada za długi spadku bez ograniczeń, więc w pełnej wysokości mogą zostać wyegzekwowane z jego majątku. Przyjmując spadek z dobrodziejstwem inwentarza, odpowiada za długi z całego swojego majątku, ale tylko do wysokości stanu czynnego spadku, który został ustalony w inwentarzu spadku. Części długu przekraczającego tę wartość wierzyciel nie ściągnie z majątku spadkobiercy.

Oświadczenie o odrzuceniu spadku trzeba złożyć w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Spadkobierca, który w tym terminie nie odrzuci spadku lub nie złoży oświadczenia o przyjęciu go z dobrodziejstwem inwentarza, dziedziczy go wprost, czyli w sposób najbardziej dla siebie niekorzystny, jeśli chodzi o odpowiedzialność za długi spadkowe. Tylko wówczas gdy spadkobierca nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych albo zachodzą przesłanki do jego ubezwłasnowolnienia, brak złożenia oświadczenia w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem go z dobrodziejstwem inwentarza.

Wierzyciele mogą domagać się uznania odrzucenia spadku za bezskuteczne, gdy uważają, że nastąpiło to z ich pokrzywdzeniem. Z żądaniem mogą wystąpić w ciągu sześciu miesięcy od powzięcia wiadomości o odrzuceniu spadku, ale nie później niż w ciągu trzech lat.

Gdy spadkobierca odrzuci spadek w terminie, to wówczas jest traktowany tak, jak gdyby nie dożył otwarcia go. Wtedy przypadającą na niego część spadku dziedziczą jego dzieci, czyli wnuki spadkodawcy. Aby uniknąć płacenia długów spadkowych, pełnoletnie wnuki mogą go również odrzucić. W imieniu małoletnich wnuków spadek odrzucają ich rodzice. Zanim jednak złożą oświadczenie o odrzuceniu, muszą wystąpić do sądu rodzinnego i opiekuńczego o to, aby zezwolił im odrzucić zadłużony spadek w imieniu małoletniego dziecka.

malgorzata.piasecka@infor.pl

Art. 1030 - 1034 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).