Czy niewniesienie apelacji odbiera uprawnienia

Czytelniczka domaga się stwierdzenia niezgodności z prawem wyroku sądu drugiej instancji. Teraz nie jest już możliwe, aby mogła doprowadzić w inny sposób do jego zmiany lub uchylenia.

- Czy mogę wystąpić z takim żądaniem wówczas, gdy nie wniosłam wcześniej apelacji - pyta pani Bogusława ze Szczecina.

Tak. Jednak z takim żądaniem może wystąpić strona tylko w wyjątkowych wypadkach, wówczas gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Dotyczyć ono może wówczas prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji, które skończyło postępowanie w sprawie, a strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Natomiast nawet w razie spełnienia tych wymogów nie można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku wówczas, gdy nadal możliwa jest zmiana lub uchylenie go w drodze innych środków prawnych.

Skarga nie przysługuje też od orzeczenia Sądu Najwyższego i od takiego wyroku sądu drugiej instancji, od którego została wniesiona skarga kasacyjna. Gdy jednak została wyrządzona szkoda przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem, a wniesienie skargi w konkretnym przypadku nie przysługuje, to wówczas można domagać się odszkodowania bez wcześniejszego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

Ustawa z 10 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze - po poprawkach Senatu 9 lipca skierowana do komisji nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach.