Jak dochodzić odszkodowań za wykorzystanie gruntu pod urządzenia przesyłowe

prawnik w kancelarii Babiaczyk, Skrocki i Wspólnicy

@RY1@i02/2010/120/i02.2010.120.092.003b.001.jpg@RY2@

Fot.Archiwum

Andrzej Malenda, prawnik w kancelarii Babiaczyk, Skrocki i Wspólnicy

Jeżeli przedsiębiorca rzeczywiście nie posiada żadnego tytułu prawnego do korzystania z cudzej nieruchomości, jej właścicielowi należy się stosowne odszkodowanie. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca zobowiązany będzie do zapłaty odszkodowania za korzystanie z nieruchomości, w wysokości ustalonej przy uwzględnieniu okoliczności, takich jak zmniejszenie wartości nieruchomości czy utrata pożytków w związku z lokalizacją na niej urządzenia przesyłowego.

Najczęściej właściciel urządzeń przesyłowych na danym terenie jest powszechnie znany. Zwłaszcza z uwagi na fakt, iż do tej pory rynek ten był zmonopolizowany i podzielony na konkretne rejony pomiędzy kilka podmiotów. W konsekwencji ustalenie właściciela konkretnych urządzeń przesyłowych nie powinno przysparzać dużych trudności. Zazwyczaj bowiem w danym regionie działa tylko jeden dostawca danego rodzaju mediów. W razie jednak wątpliwości można wystąpić ze stosownym zapytaniem do wszystkich - funkcjonujących na danym obszarze - dostawców, celem uzyskania potwierdzenia, który z nich jest właścicielem interesujących nas urządzeń. Ewentualnie można zwrócić się do właściwych jednostek samorządu terytorialnego, które powinny prowadzić rejestr wydanych pozwoleń na budowę przyłączy.

Po ustaleniu powyższego możemy podjąć dalsze kroki, aby odpłatnie ustanowić na naszym terenie służebności przesyłu. Pierwszą powinno być nawiązanie kontaktu z przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie dostarczania mediów (dalej przedsiębiorca) i zaoferowanie mu zawarcia umowy na określonych warunkach. W takiej ofercie powinno się m.in. wskazać wysokość żądanego przez nas wynagrodzenia. W przypadku gdy przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy, możemy wystąpić do sądu z żądaniem ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem. Postępowanie toczyć się będzie w trybie nieprocesowym. Przygotowując wniosek o ustanowienie służebności przesyłu, powinniśmy dokładnie określić treść służebności (sposób jej wykonywania, określenie praw i obowiązków stron, jej przebieg). Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające stan prawny nieruchomości, w tym odpis z księgi wieczystej, wypis z rejestru gruntów oraz dokumenty niezbędne do określenia zakresu służebności jak mapę geodezyjną. Dodatkowo należy wskazać sugerowane wynagrodzenia dowód podjęcia próby zawarcia porozumienia z przedsiębiorcą.

Wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości powinno obejmować wszystko, co właściciel mógłby uzyskać, gdyby na podstawie odpowiedniego stosunku prawnego (np. najmu, dzierżawy) oddał nieruchomość do odpłatnego korzystania innemu (lub temu samemu) podmiotowi. Na wysokość wynagrodzenia wpływ mają stawki rynkowe, okres, przez który przedsiębiorca korzysta z nieruchomości (przedawnienie tego typu roszczeń wynosi 10 lat lub dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 3 lata), wartość samej nieruchomości, stosunek zajętej nieruchomości do jej powierzchni całkowitej oraz wpływ urządzeń na zmniejszenie jej wartości. Oznacza to, że wysokość należności przysługującej właścicielowi należałoby ustalić na podstawie cen rynkowych, jakie przedsiębiorstwo musiałoby zapłacić za korzystanie z podobnej nieruchomości w tej okolicy.

KS