W jakim terminie można wznowić sprawę

Czytelniczka jest studentką prawa.

- Słyszałam, że ustawodawca wydłużył termin na wznowienie postępowania w procedurze cywilnej. Czym są podyktowane te zmiany - pyta pani Michalina z Poznania.

Od dzisiaj obowiązuje znowelizowany art. 479²² kodeksu postępowania cywilnego, który zakreśla terminy na wznowienie procesu. Nowością jest przedłużenie obowiązującego dotychczas 2-letniego terminu na dokonanie takiej czynności, w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W takiej sytuacji można złożyć teraz żądanie po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się wyroku.

Nowelizacja procedury cywilnej stanowi wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 października 2009 r., SK 6/09. Trybunał podkreślił w nim, że sprzeczne z ustawą zasadnicza jest to, że dwuletni termin wyłącza możliwość wznowienia także wtedy, gdy postawa do podjęcia takiego kroku zmaterializowała się dopiero po jego upływie. Chodzi o sytuacje, gdy wypowiedź Trybunału Konstytucyjnego miała miejsce po ponad dwóch latach od uprawomocnienia się orzeczenia sądu ukształtowanego na podstawie normy, która została ostatecznie wyjęta z porządku prawnego. Jest to rozwiązanie krzywdzące dla strony, która nie może dochodzić swoich praw z przyczyn, które tak naprawdę są od niej niezależne, zwłaszcza na czas trwania postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

W ocenie trybunału, art. 479²² kodeksu postępowania cywilnego stał w sprzeczności z art. 190 ust. 4 konstytucji, który przyznaje obywatelom podmiotowe prawo do ponownego rozstrzygnięcia o jego interesach. Mogło to tym samym zamykać drogę sądową do dochodzenia naruszonych wolności i praw.

Mimo zmiany art. 479²² kodeksu postępowania cywilnego pozostawiono w nim dotychczasową zasadę stanowiącą, że nie można żądać wznowienia postępowania po upływie dwóch lat od uprawomocnienia się wyroku. Wyjątkiem, który pozwala na przekroczenie takiego okresu, jest jedynie sytuacja, kiedy strona była pozbawiona możliwości działania lub nie była należycie reprezentowana.

Nowelizacja procedury cywilnej stanowi wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 października 2009 r.

adam.makosz@infor.pl

Art. 1 ustawy z 25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 87, poz. 482).