Różne pojęcia mają różne określenia

Stosowanie ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 90, poz. 594 ze zm. - dalej ustawa) wzbudza w praktyce wiele wątpliwości. Dotyczy to m.in. art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a tej ustawy w sytuacji, w której po wydaniu nakazu zapłaty w wekslowym postępowaniu nakazowym sąd wyznaczy posiedzenie jawne w celu rozpoznania sformułowanego w zarzutach wniosku o uchylenie zabezpieczenia. Istota problemu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy byłoby to posiedzenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy.

W przepisie tym mowa jest o posiedzeniu, na które - verba legis - "sprawa została skierowana". Posługuje się on przy tym pojęciami "sprawy" oraz "pisma" (scil. opłaty od pisma), które inicjuje "sprawę". Powstaje pytanie, czy sprawa w rozumieniu nadawanym przez przywołany przepis jest terminem znaczeniowo tożsamym ze sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. nr 89, poz. 555 ze zm.).

Odnosząc się do niego, wskazać można, że zgodnie z jedną z podstawowych zasad wykładni prawa, znajdującą normatywny wyraz w dyspozycji par. 10 załącznika do rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. nr 100, poz. 908), do oznaczenia jednakowych pojęć używa się jednakowych określeń, a różnych pojęć nie oznacza się tymi samymi określeniami. Racjonalny prawodawca, mając na myśli te same zjawiska, do ich opisu posługuje się tymi samymi określeniami - tym samym desygnatom, przypisując te samy nazwy. W omawianej ustawie prawodawca posłużył się zaś terminem "sprawy cywilnej" (np. w art. 1), w innych - pojęciem "sprawy". W konsekwencji można by twierdzić, że zakresy znaczeniowe przywołanych określeń nie są tożsame. W szczególności "sprawą", o której mowa w art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy, jest sprawa mająca za przedmiot rozstrzygnięcie określonej, zainicjowanej danym pismem, kwestii merytorycznej lub proceduralnej.

Zainicjowaną wniesieniem pozwu sprawą w tym znaczeniu byłoby więc rozstrzygnięcie sądu w przedmiocie zgłoszonego w nim roszczenia procesowego. Posiedzeniem, na którym tak rozumiana "sprawa" została skierowana, nie będzie więc posiedzenie wyznaczone w celu rozpoznania kwestii wpadkowej. Jego przedmiotem nie będzie bowiem rozstrzygnięcie w sprawie roszczenia procesowego powoda, lecz rozpoznanie kwestii wyłącznie incydentalne, i to w dodatku zainicjowanej nie poprzez pismo powoda, lecz pozwanego - zarzuty do nakazu zapłaty, w których zawarto wniosek o uchylenie zabezpieczenia.

Takie posiedzenie mogłoby być więc traktowane jako posiedzenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy wyłącznie odnośnie do sprawy zainicjowanej wnioskami pozwanego w przedmiocie uchylenia zabezpieczenia zawartymi w zarzutach do nakazu zapłaty.

Potwierdzeniem powyższego może być twierdzenie zawarte w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z 29 marca 1994r., III CZP 32/94. Sąd wskazał w niej, że posiedzenie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z 13 czerwca 1967r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (merytorycznym poprzedniku art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy), to takie, na które "sprawa jest kierowana wówczas, gdy pozytywnie zakończyły się czynności przygotowawcze, poprzedzające przystąpienie do rozpoznawania sprawy". W stanowiącym tło dla rozważań niniejszego artykułu stanie faktycznym czynnością przygotowawczą dla merytorycznego rozpoznania roszczenia procesowego powoda będzie zaś m.in. rozstrzygnięcie w przedmiocie uchylenia zabezpieczenia, co dokonane zostało na posiedzeniu incydentalnym. Stąd też, aprobując przedstawioną propozycję interpretacyjną, uzasadnione jest twierdzenie, że posiedzenie to nie będzie posiedzeniem, o którym mowa w art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy, co skutkowałoby możliwością domagania się przez powoda zwrotu połowy uiszczonej opłaty od pozwu.

@RY1@i02/2012/026/i02.2012.026.21500020b.802.jpg@RY2@

dr Jacek Kołacz, ekspert prawa gospodarczego

dr Jacek Kołacz

ekspert prawa gospodarczego