Szersza odpowiedzialność tylko w drodze umowy

Przedsiębiorcę, który wykonuje zlecenie na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, obowiązują zasady odpowiedzialności określone w kodeksie cywilnym. Jeśli jednak zgadza się on na jej rozszerzenie lub zawężenie, to może to nastąpić jedynie w drodze umowy z inwestorem.

Problem pojawił się na gruncie przyjętych przez radnych jednej z zachodniopomorskich gmin zasad i trybu korzystania z cmentarzy komunalnych. Lokalni włodarze określili, że wykonawcy prac na tych obiektach ponoszą wszelką odpowiedzialność, również materialną, za wszystkie wyrządzone szkody w mieniu cmentarza oraz zniszczenie lub uszkodzenie istniejących grobów i nagrobków będące wynikiem ich działań.

Analogiczna regulacja mogłaby równie dobrze pojawić się w każdej innej sytuacji, gdy przedsiębiorca wykonuje zlecenie na rzecz gminy, dlatego wojewoda zachodniopomorski unieważnił taki zapis. Powołując się na art. 473 par. 1 kodeksu cywilnego, uznał bowiem, że odmienne niż ustawowe uregulowanie reguł odpowiedzialności cywilnej może nastąpić jedynie w drodze umowy z przedsiębiorcą. Tylko wtedy zagwarantowana jest równość stron, która powinna charakteryzować stosunki prawne w obrocie gospodarczym.

Jeśli więc przedsiębiorca godzi się chociażby na to, by ponosić odpowiedzialność w szerszym zakresie, to musi to wyrazić w formie umowy zawieranej z daną jednostką samorządu terytorialnego. Nie wystarczy zaś, że nie zgłosi zastrzeżeń do jednostronnie narzuconych przez gminę warunków.

Piotr Pieńkosz

piotr.pienkosz@infor.pl

ORZECZNICTWO

Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody zachodniopomorskiego nr NK-3.4131.521.2013.KD.