Nie zawsze można żądać dostępu do drogi publicznej

@RY1@i02/2013/080/i02.2013.080.18300120b.802.jpg@RY2@

Jarosław Grzywiński, radca prawny, partner w kancelarii Taylor Wessing e|n|w|c

Jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, to można żądać od właścicieli sąsiednich gruntów ustanowienia - za wynagrodzeniem - służebności drogi koniecznej. Podstawę do takiego żądania daje art. 145 kodeksu cywilnego. Brak dostępu nieruchomości do drogi publicznej oznacza, że jej właściciel nie ma odpowiedniego połączenia, czyli swobodnego prawa wyjazdu z niej i dojazdu do niej.

Roszczenie związane z ustanowieniem służebności drogi koniecznej nie ma charakteru absolutnego, czyli niezależnego od zachowania się właściciela nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że osoba, która zabudowała swoją nieruchomość w sposób pozbawiający ją dostępu do drogi publicznej, nie może żądać od właścicieli sąsiedniej działki ustanowienia służebności drogi koniecznej (wyrok Sądu Najwyższego z 18 września 1998 r., III CKN 609/97). Sąd musi zawsze starannie rozważyć, czyje prawo własności podlega silniejszej ochronie.

Ustanowienie służebności drogi koniecznej następuje każdorazowo przez obciążenie gruntów sąsiednich. Sąd Najwyższy wyjaśnił w jednym z wyroków (III CRN 232/81), że gruntami sąsiednimi w rozumieniu art. 145 kodeksu cywilnego są nie tylko nieruchomości gruntowe pozostające w najbliższej styczności z nieruchomością pozbawioną dostępu do drogi koniecznej, ale również niezbędne do ustanowienia dostępu.

Ustanowienie służebności drogi koniecznej może nastąpić w następujący sposób: na podstawie umowy pomiędzy właścicielem nieruchomości pozbawionej dostępu do drogi publicznej a właścicielem tej, przez którą droga ta ma przebiegać, na podstawie orzeczenia sądu, a także na podstawie przepisów szczególnych. Najczęstszym sposobem ustanowienia drogi publicznej jest orzeczenie sądu w postępowaniu nieprocesowym.

not. KT