Czy można odwołać się od rozstrzygnięcia sądu polubownego

Strona, która nie zgadza się z rozstrzygnięciem sądu polubownego, może - w drodze skargi skierowanej do właściwego miejscowo i rzeczowo sądu rejonowego (przy wartości przedmiotu sporu do 75 tys. zł) lub okręgowego (ponad 75 tys. zł) - żądać jego uchylenia, powołując się na uchybienia wymienione w art. 1206 kodeksu postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.). Jedną z podstaw owej skargi może być sprzeczność wyroku sądu arbitrażowego z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP (tzw. klauzula porządku publicznego).

Skarga powinna odpowiadać warunkom formalnym właściwym dla pozwu. Przy czym norma art. 187 k.p.c., zawierająca obligatoryjne i fakultatywne elementy pozwu znajduje zastosowanie do omawianej skargi jedynie odpowiednio, czyli z uwzględnieniem ewentualnych różnic zachodzących pomiędzy nią a pozwem (np. w tym przypadku - nie można go opatrzyć tytułem pozew o zapłatę, ale skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego). Postępowanie odbywa się według przepisów kodeksu postępowania cywilnego dotyczących procesu. Przedmiotową skargę wnosi się - co do zasady - w ciągu trzech miesięcy od daty doręczenia wyroku albo - gdy strona wniosła o uzupełnienie, sprostowanie bądź wykładnię judykatu - w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia przez sąd polubowny orzeczenia rozstrzygającego o tym wniosku (wyjątki od wskazanej reguły zachowania 3-miesięcznego terminu na złożenie skargi pomijamy w niniejszym artykule, albowiem nie dotyczą one sytuacji naruszenia klauzuli porządku publicznego).

Wykluczone jest jednak domaganie się przez stronę uchylenia wyroku sądu arbitrażowego po upływie 5 lat od doręczenia jej tego wyroku. Sąd, do którego wniesiono skargę, może - na wniosek jednej ze stron - zawiesić postępowanie na czas określony, aby ewentualnie pozwolić sądowi polubownemu na ponowne podjęcie postępowania w celu usunięcia podstaw do uchylenia judykatu sądu arbitrażowego. W tym podjętym postępowaniu sąd polubowny wykonuje czynności wskazane przez sąd powszechny (pomijamy w tym artykule dalsze kwestie związane z procedurą podjęcia przedmiotowego postępowania). Sąd na posiedzeniu niejawnym fakultatywnie wstrzymuje wykonanie wyroku sądu arbitrażowego, może jednak uzależnić decyzję w tej kwestii od złożenia zabezpieczenia. Na postanowienie sądu co do wstrzymania wykonania orzeczenia arbitrażu przysługuje zażalenie. Wyeksponowania wymaga, iż - jeżeli strony nie postanowiły inaczej - uchylenie wyroku sądu polubownego nie powoduje wygaśnięcia zapisu na ten sąd.

Warto podkreślić, że równy dostęp do sądu oznacza prawo do bycia wysłuchanym, zgłoszenia wniosków dowodowych, ale nie oznacza automatycznie ich uwzględnienia przez sąd. Jeżeli zatem sąd polubowny uzna powództwo za nieuzasadnione, to nie ma potrzeby rozpatrywać wniosków dowodowych. Analogicznie uznał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. II CSK 557/13.

Powołanie się więc przez czytelnika w ewentualnej skardze od wyroku sądu arbitrażowego na naruszenie klauzuli porządku publicznego tylko ze względu na oddalenie wniosków dowodowych jest wątpliwe i raczej nie przyniesie oczekiwanego rezultatu.

@RY1@i02/2014/111/i02.2014.111.21500060a.802.jpg@RY2@

Anna Borysewicz adwokat prowadzący własną kancelarię w Płocku

Anna Borysewicz

adwokat prowadzący własną kancelarię w Płocku

Podstawa prawna

Art. 126-126¹, art. 187 oraz art. 1206-1211 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 101).