Przy zniesieniu współwłasności Lasy Państwowe nie mają prawa wykupu

Sprawę zapoczątkowała omyłka notariusza. Polegała ona na przesłaniu odpowiedniemu miejscowo nadleśnictwu wypisu z aktu notarialnego zawierającego umowę o dział spadku i zniesienie współwłasności nieruchomości leśnej. W efekcie LP złożyły oświadczenie o skorzystaniu z prawa wykupu owego gruntu, ale notariusz odmówiła jego przyjęcia. Zażalenie do sądu na tę odmowę wniósł Skarb Państwa – Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. Powołał się przy tym na art. 37a ust. 2 pkt 1 ustawy o lasach państwowych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1356 ze zm.; dalej: u.l.p.). Zgodnie z tym przepisem w przypadku nabycia gruntu leśnego na skutek umowy innej niż sprzedaży LP mogą złożyć oświadczenie o jego nabyciu. Zdaniem wnioskodawcy notariusz błędnie uznała, że przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy do uzyskania własności dochodzi na podstawie umowy o dział spadku i zniesienie współwłasności.

Inaczej do tego zagadnienia podszedł SO w Białymstoku i oddalił zażalenie LP. Jak przypomniał, regulacja, na którą powoływały się lasy, została wprowadzona do porządku prawnego w 2016 r. Wówczas to zaczęły obowiązywać nowe mechanizmy kontroli obrotu nieruchomościami leśnymi, wśród których znalazło się prawo pierwokupu SP w przypadku sprzedaży gruntu leśnego oraz prawo nabycia, gdy zamiana prawa własności takiego gruntu następuje w wyniku zawarcia innej umowy niż umowa sprzedaży lub na skutek jednostronnej czynności prawnej. Do wyłączenia tych uprawnień dochodzi m.in. wówczas, gdy nabywcami są osoby bliskie, a także w przypadku dziedziczenia.