O abuzywności klauzuli można orzec tylko raz

Nie można stwierdzić o zakwalifikowaniu postanowień umownych jako niedozwolone, jeśli wcześniej za takie uznane zostały klauzule tożsame znaczeniowo - orzekł warszawski sąd apelacyjny. Uchylił tym samym wyrok sądu ochrony konkurencji i konsumentów (SOKiK), który zabraniając wykorzystywania w regulaminie skarżonych zapisów, powielił zakaz z rejestru klauzul abuzywnych. W ocenie II instancji orzeczenie godziło w powagę rzeczy osądzonej.

Sprawa dotyczyła przedsiębiorcy, który w regulaminie konkursu zastrzegł wyłączenie swojej odpowiedzialności jako organizatora za niedoręczenie nagrody, spowodowane działaniem firmy kurierskiej. Zaznaczył też, że nie odpowiada za przerwy w funkcjonowaniu konkursu zaistniałe z przyczyn technicznych i niezależnych od niego. Powództwo o uznanie tych zapisów za niedozwolone wniosło stowarzyszenie działające na rzecz ochrony konsumentów.

SOKiK dokonując oceny wyróżnionych w pozwie postanowień uznał, że kształtują one prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy. Dlatego sędziowie orzekli, że są one niedozwolone.

Rozpatrując apelację przedsiębiorcy, sąd apelacyjny zdecydował się uchylić wyrok I instancji. Wskazał, że w rejestrze postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone, prowadzonym przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, przed datą wniesienia pozwu zostały wpisane trzy klauzule znaczące dokładnie to samo co skarżone w tej sprawie. Podnosząc zarzut uderzenia w powagę rzeczy osądzonej sąd powołał się na art. 479⁴³ kodeksu postępowania cywilnego. Stanowi on, że "wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru".

Sąd wyjaśnił, że uznanie wzorca za niedozwolony eliminuje postanowienie nie tylko z konkretnego wzorca, ale w ogóle z obrotu.

Joanna Kowalska

 joanna.kowalska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, sygn. akt VIA Ca 1809/13. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia