Spór pracowniczy z udziałem Skarbu Państwa

Funkcjonariusz zakładu karnego, któremu dyrektor odmówił przyznania pomocy finansowej, powinien pozwać Skarb Państwa, a nie swojego przełożonego. Inaczej pozew zostanie odrzucony. Tak orzekł Sąd Najwyższy.

Dyrektor zakładu karnego 22 kwietnia 2010 r. odrzucił wniosek podwładnego, który domagał się przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. Mundurowy od decyzji odwołał się do sądu I instancji. Ten jednak nie uwzględnił jego żądań. Podobne rozstrzygnięcie zapadło w sądzie II instancji. W efekcie pełnomocnik funkcjonariusza wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego (SN), który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

SN stwierdził, że zgodnie z ustawą z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 173) przyznanie funkcjonariuszowi pomocy finansowej nie następuje w formie decyzji administracyjnej. Co więcej, w myśl art. 220 tej ustawy spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 (czyli tych bezpośrednio związanych ze służbą) rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. SN wskazał również, że problem ten był już wielokrotnie rozstrzygany przez Naczelny Sąd Administracyjny, którego zdaniem sprawy dotyczące udzielenia pomocy finansowej na zakup mieszkania należą do właściwości sądów powszechnych rozpatrujących spory z zakresu prawa pracy, a nie do właściwości sądów administracyjnych (zob. np. postanowienia NSA z 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 928/11, z 21 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1000/11, z 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1443/11).

W ocenie SN mimo że zakłady karne są jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej, a ich dyrektorzy posiadają niektóre uprawnienia charakterystyczne dla reprezentantów pracodawców, to nie można przyjąć, że tego typu jednostka jest pracodawcą w rozumieniu art. 3 k.p. Mundurowego z jednostką łączy bowiem służbowy stosunek zatrudnienia o charakterze administracyjnoprawnym. Nie jest więc pracownikiem, a zakłady karne, pomimo wyodrębnienia organizacyjnego, nie mają samodzielności finansowej. SN także podkreślił, że dyrektor zakładu nie ma pełnej samodzielności w zakresie kształtowania stosunku służbowego funkcjonariuszy. Na tej podstawie sąd uznał, że zdolność sądowa przysługuje - zgodnie z art. 67 par. 2 k.p.c. - Skarbowi Państwa. Ponieważ powód wytoczył powództwo przeciwko zakładowi karnemu, który nie ma zdolności sądowej, a nie przeciwko Skarbowi Państwa, pozew podlegał odrzuceniu.

Ważne

Funkcjonariusza Służby Więziennej łączy z zakładem służbowy stosunek zatrudnienia o charakterze administracyjnoprawnym

Artur Radwan

 artur.radwan@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt III PK 85/13.

www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia