Bypass dla biegłych w sporach cywilnych

Problem niedoboru biegłych, długiego czasu oczekiwania na ekspertyzy i ich niskiej jakości, który przekłada się na długotrwałość postępowań, jest nierozwiązany od lat. Ustawa o biegłych, pomimo prac prowadzonych przez kolejne rządy, nigdy nie doczekała się uchwalenia, kwoty oferowane specjalistom drastycznie odbiegają od rynkowych realiów. Dlatego jednym z ciekawszych rozwiązań reformy postępowania cywilnego z 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469 ze zm.) było dodanie do ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 755 ze zm.) art. 89a. Pozwala on umówić się z biegłym na wyższe wynagrodzenie, niż to wynika z rozporządzenia regulującego stawki. Zmiana przeszła prawie niezauważona. Być może dlatego, że na zlecenie biegłemu wykonania opinii za wyższą sumę musiały się zgodzić obie strony.

Teraz natomiast, przy okazji prac nad nowelizacją kodeksu postępowania cywilnego (ma ona wyeliminować niedociągnięcia reformy sprzed dwóch lat) projektodawca postanowił usprawnić bypass, który pozwala ominąć wąskie gardło w postaci przepisów limitujących wynagrodzenia biegłych. Zgodnie z projektem zgoda obu stron na zlecenie sporządzenia opinii za wyższe honorarium nie będzie wymagana, jeżeli jedna z nich uiści w zakreślonym przez sąd terminie wymaganą zaliczkę, a łączna wysokość wynagrodzenia i zwrotu wydatków żądanych przez biegłego nie przekracza 5 tys. zł.