W sprawach transgranicznych potrzebni są specjaliści

Dlaczego jest to tak istotne? Jak zauważa autor opracowania dr Marcin Białecki postępowanie w sprawach wchodzących w zakres konwencji haskiej z 1980 r. (Dz.U. z 1995 r. nr 108 poz. 528) wymaga od pełnomocników i sędziów specjalistycznej wiedzy, a zwłaszcza znajomości rozwiązań zawartych w prawie międzynarodowym. Konwencja generalnie ma na celu zapewnienie niezwłocznego sprowadzenia do kraju dziecka, które zostało bezprawnie uprowadzone lub zatrzymane (służą temu specjalne procedury, które zakładają m.in. szybkie rozpatrywanie wniosków złożonych w ramach postępowania). Regulacje mają zapewnić również poszanowanie realizacji prawa do opieki w sytuacji, gdy rodzice małoletniego przebywają w różnych krajach. W praktyce konwencja często jest stosowana w przypadkach tzw. transgranicznych uprowadzeń dzieci. Co istotne, aby postępowanie można było skutecznie wszcząć, państwa strony w sporze zawsze muszą być sygnatariuszami konwencji. Na gruncie polskiego prawa realizacja przepisów została zapewniona przede wszystkim w ramach stosunkowo nowej ustawy z 26 stycznia 2018 r. o wykonywaniu niektórych czynności organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 416). Doprecyzowano w niej zwłaszcza kwestie związane z właściwością sądów powszechnych, do których mają trafiać sprawy dotyczące konwencji, szczegółowo określono także zadania organu centralnego, którym w Polsce jest Ministerstwo Sprawiedliwości.