Majątek już nie dla Skarbu Państwa

Za kilka dni, bo 28 czerwca 2009 r., zmienią się zasady dziedziczenia spadku z mocy ustawy przez najbliższych krewnych zmarłego. Zyskają rodzice, dziadkowie i pasierbowie spadkodawcy. Natomiast rodzeństwo odziedziczy spadek tylko wówczas, gdy rodzice umrą przed spadkodawcą.

Jeżeli spadkodawca nie sporządzi testamentu, aby rozporządzić swoim majątkiem, to wówczas do spadku z mocy ustawy zostaną powołani jego najbliżsi krewni. W pierwszej kolejności zawsze dziedziczą po nim dzieci oraz małżonek, a jeżeli dziecko nie dożyło otwarcia spadku, to dopiero wówczas jego udział przypada wnukom spadkodawcy, czyli zstępnym dziecka.

Dopiero w przypadku gdy zmarły nie miał dzieci, to do spadku powoływani są jego dalsi krewni. Od 28 czerwca 2009 r. obejmą oni jednak spadek na innych zasadach, niż to jest do tej pory.

Nowe zasady dziedziczenia zostały wprowadzone przepisami ustawy z 2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U. nr 79, poz. 662), które zaczną obowiązywać od 28 czerwca 2009 r. Będą jednak dotyczyły tylko spadków otwartych po wejściu w życie nowej ustawy.

Ograniczenia dla rodzeństwa

Nowela kodeksu cywilnego zwiększa uprawnienia rodziców spadkodawcy. Gdyby zmarły nie pozostawił dzieci lub wnuków, to wówczas spadek z mocy ustawy dziedziczy wdowiec lub wdowa razem z jego rodzicami. Udział małżonka wyniesie połowę każdego z rodziców, czyli 1/4 spadku. Gdyby zmarły nie zostawił małżonka, to wówczas cały spadek będą dziedziczyli jego rodzice w częściach równych. W kolejności dziedziczenia i powołania do spadku rodzice wyprzedzają rodzeństwo. Dopiero gdy jedno z rodziców umrze przed spadkodawcą, to udział spadkowy, który by mu przypadał, obejmie rodzeństwo. Bracia i siostry odziedziczą go wówczas w częściach równych. Natomiast teraz w takiej sytuacji do spadku powoływani są: rodzice, rodzeństwo oraz małżonek zmarłego.

Uprawnienia dziadków i pasierbów

Po 28 czerwca 2009 r. do dziedziczenia ustawowego zostaną dopuszczeni dziadkowie i pasierbowie. Dziadkowie otrzymają spadek tylko wówczas, gdy zmarły nie pozostawił dzieci, wnuków, małżonka rodziców, rodzeństwa, bratanków i siostrzeńców. Najczęściej obejmą spadek po zmarłych małoletnich wnukach. Dziedziczyć będą zarówno dziadkowie ze strony ojca, jak i matki, a ich udziały spadkowe będą równe. Gdyby jednak któreś z dziadków zmarło przed swoim wnukiem, to wówczas udział przypadnie jego zstępnym, natomiast w razie ich braku pozostałym dziadkom w częściach równych.

Rozszerzenie grupy spadkobierców o dziadków ustawodawca uzasadnił tym, że często przyczynili się oni do powstania majątku, który następnie wszedł do masy spadkowej. Natomiast po bezpotomnej śmierci najczęściej małoletniego wnuka teraz cały dorobek ich życia, który przekazali dziecku i wnukowi, dziedziczy gmina ostatniego miejsca zamieszkania albo Skarb Państwa, gdy ostatniego miejsca zamieszkania nie da się ustalić albo znajdowało się za granicą. W dodatku gmina i Skarb Państwa nie mogą odrzucić spadku.

Uprawnienia pasierbów

Krąg spadkobierców ustawowych został rozszerzony również o pasierbów. W razie braku innych spadkobierców ustawowych są powołani do dziedziczenia w częściach równych po małżonkach swojego rodzica wówczas, gdy zostały zupełnymi sierotami, czyli gdy ich rodzice nie dożyli otwarcia spadku.