Czy na mediatorze ciąży obowiązek zachowania poufności

W umowie o mediację strony muszą określić w szczególności przedmiot mediacji oraz osobę mediatora albo sposób jego wyboru. Mediatorem może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych (a więc pełnoletnia i nieubezwłasnowolniona), korzystająca w pełni z praw publicznych. Przepisy nie wymagają natomiast posiadania przez nią określonego wykształcenia (np. prawniczego) lub jakichś szczególnych kwalifikacji. Mediatorem nie może być sędzia (nie dotyczy to sędziów w stanie spoczynku).

Dokonując wyboru mediatora, strony powinny wziąć pod uwagę charakter sporu oraz wybrać taką osobę, której cechy osobowości i wiedza ułatwią im zawarcie ugody. Mediator powinien zachować bezstronność, nie należy zatem wybierać osoby powiązanej z jedną ze stron. Pomiędzy stronami i mediatorem powstaje stosunek umowny. Warto przy tym pamiętać, że mediator ma prawo do wynagrodzenia i zwrotu wydatków związanych z przeprowadzeniem mediacji, chyba że wyraził zgodę na prowadzenie jej bez wynagrodzenia.

Postępowanie mediacyjne nie jest jawne. Mediator ma obowiązek zachować w tajemnicy fakty, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji. Nie może on również zeznawać przed sądem w charakterze świadka co do tych faktów. Strony mogą zwolnić mediatora z obowiązku zachowania tajemnicy mediacji. Jeśli jednak tego nie uczynią, to mediator ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną stronie na skutek naruszenia ciążącego na nim obowiązku poufności. Podstawą takiej odpowiedzialności będzie przepis art. 471 k.c. Obowiązek zachowania tajemnicy staje się bowiem z mocy prawa elementem stosunku umownego łączącego mediatora z podmiotem przekazującym mu takie informacje. Należy również pamiętać, że późniejsze powoływanie się – w toku postępowania przed sądem lub sądem polubownym – na propozycje ugodowe, propozycje wzajemnych ustępstw lub inne oświadczenia składane w postępowaniu mediacyjnym będzie bezskuteczne.