Jakie roszczenia przysługują klientom za zatrucia pokarmowe

Zdarza się, że odpoczywający na urlopie turyści w miejscowościach letniskowych, żywiąc się w pensjonatach, punktach małej gastronomii i kupując lody i ciastka w miejscowej cukierni, ulegają różnego rodzaju zatruciom. Najczęściej dochodzi do nich z powodów zawinionych przez właścicieli barów, stołówek, jadłodajni, lodziarni lub innych punktów gastronomicznych, którzy nie przestrzegają wymogów sanitarnych.

Gdy z powodu zatrucia dojdzie do uszczerbku na zdrowiu, na przykład uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, a poszkodowany udowodni, kto był tego sprawcą, to wówczas może wystąpić do właściciela punktu gastronomicznego z roszczeniem o naprawienie szkody i pokrycie poniesionych z tego powodu kosztów.

Aby wystąpić z roszczeniem o naprawienie szkody, poszkodowany musi udowodnić, że przyczyną zatrucia była nieświeża żywność zakupiona w konkretnym punkcie gastronomicznym. Najłatwiejsze będzie przeprowadzenie tego dowodu wówczas, gdy zatruciu uległo kilka lub kilkanaście osób, które żywiły się tam lub robiły zakupy.

Poszkodowany powinien też zebrać dowody potwierdzające wydatki na leczenie: zakup leków, opłaty za wizyty u lekarza, pobyt w szpitalu (gdy pacjent nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym i leczenia szpitalnego nie sfinansował mu Narodowy Fundusz Zdrowia), dojazdy do lekarza i z powrotem, większe wydatki na żywność z powodu konieczności przestrzegania diety i jedzenia tylko określonych droższych produktów. Nawet jeżeli poszkodowany ma prawo korzystać z lecznictwa uspołecznionego, to może żądać pokrycia wydatków poniesionych na prywatne leczenie, szczególnie wówczas gdy w zakres świadczeń nieodpłatnych nie wchodzą zastosowane u niego metody leczenia, zabiegi albo środki lecznicze.

Gdyby turysta z powodu zatrucia musiał przerwać urlop i powrócić do domu, aby tam dalej leczyć się, to może również wystąpić o zwrot wydatków na niewykorzystany pobyt w domu wczasowym za siebie oraz członków rodziny (np. dzieci), którzy wypoczywali razem z nim. Poszkodowany i sprawca zatrucia powinni ustalić wysokość roszczenia i termin oraz sposób (w ratach albo jednorazowo) jego wypłaty. W tej sprawie mogą na piśmie zawrzeć ugodę albo umowę. Jeżeli strony nie dojdą do porozumienia, to poszkodowany konsument może wystąpić z roszczeniem do sądu cywilnego o przyznanie mu odszkodowania, zadośćuczynienia, a nawet renty.

Poszkodowany wskutek zatrucia pokarmowego, u którego z tego powodu został wywołany rozstrój zdrowia, może ubiegać się o:

● jednorazowe odszkodowanie na pokrycie kosztów, które z tego tytułu poniósł (np. zwrotu kosztów leczenia, utraconych zarobków),

● renty, wówczas gdyby powstały szkody o charakterze trwałym i to świadczenie miałoby je wyrównać (w razie utraty zdolności do pracy zarobkowej, zwiększenia się potrzeb poszkodowanego lub zmniejszenia się widoków jego powodzenia na przyszłość gdy spowodowało to zwiększenie wydatków lub zmniejszenie dochodów),

● wyłożenia z góry przez zobowiązanego do naprawienia szkody kwoty potrzebnej na koszty leczenia.

Odszkodowanie z tytułu rozstroju zdrowia, do którego ma prawo osoba, która uległa zatruciu, powinno obejmować m.in. koszty leczenia nawet wówczas, gdy nie wpłynęło ono na poprawę zdrowia u poszkodowanego. Wysokość szkody poniesionej przez poszkodowanego turystę wynosi najczęściej różnicę między zarobkami, które osiągałby w okresie leczenia, czyli tzw. zarobkami hipotetycznymi a tymi, które faktycznie osiągnął bez zagrożenia swojego stanu zdrowia.

Poszkodowany może też domagać się, aby sąd w wyro- ku ustalił odpowiedzialność w przyszłości sprawcy zatrucia, które wywołało rozstrój zdrowia. Chodzi tutaj o szkody, które mogą w przyszłości powstać z tego samego zdarzenia. Ustalenie takiej odpowiedzialności dopuścił Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z 12 kwietnia 1970 r. w sprawie sygn. akt III PZP 34/69, opublikowanej w OSNCP z 1970 r. nr 12, poz. 217.

W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia poszkodowany może żądać określonej kwoty tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Przepisy kodeksu cywilnego nie wskazują, jaka to ma być kwota, a także w jaki sposób sąd ją ustala.

Odmowy przyznania zadośćuczynienia nie może uzasadniać dobra sytuacja materialna poszkodowanego, która umożliwiłaby mu zrekompensować doznaną krzywdę z własnych środków. Nawet jeśli w chwili wytoczenia powództwa doznana krzywda przestała już istnieć, poszkodowany ma prawo wystąpić o zadośćuczynienie. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 9 marca 1963 r. w sprawie sygn. akt 4 CR 302/62 (opublikowanym w RPEiS z 1964 r. nr 2, str. 326) oraz z 14 listopada 1961 r. w sprawie sygn. akt 4 CR 193/61 (opublikowanym w NP. 1962, nr 9, str. 1223).