Kiedy wspólnik dostanie zwrot swojego udziału

Przedsiębiorca może prowadzić działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej z innymi przedsiębiorcami. Przystępując do spółki, wnosi on wkład, którym może być gotówka albo w postaci prawa np. własności rzeczy, najmu, dzierżawy, świadczenia usług. Gdy wnosi do spółki wkład w postaci ruchomości albo nieruchomości, to przenosi własność tych rzeczy na wszystkich wspólników.

Podziału lub wypłaty zysków wspólnik może domagać się dopiero po rozwiązaniu spółki cywilnej albo z końcem każdego roku obrachunkowego pod warunkiem, że spółka została zawarta na czas dłuższy.

Gdyby spółka została rozwiązana przez sąd, to wspólnicy powinni dokonać podziału i wypłaty ewentualnych zysków za poprzednie okresy swojej działalności.

Rozwiązania spółki cywilnej przez sąd może domagać się z ważnych powodów każdy wspólnik. Mogą to być m.in. konflikty między wspólnikami, które uniemożliwiają podejmowanie uchwał w ważnych sprawach spółki, niegospodarność, wystąpienie osób, na których wiedzy opierała się działalność.

Każdy wspólnik może wystąpić ze spółki cywilnej zawartej na czas nieoznaczony, pod warunkiem, że swój udział wypowie na trzy miesiące przed końcem roku obrachunkowego. Gdy była to spółka dwuosobowa, to wystąpienie wspólnika będzie równoznaczne z jej rozwiązaniem.

Oświadczenie woli składa na piśmie wszystkim pozostałym wspólnikom. Aby jednak w księdze wieczystej wpisano zmianę właściciela nieruchomości wynikającą z oświadczenia właściciela o wystąpieniu ze spółki cywilnej, potrzebne jest zachowanie formy pisemnej z notarialnie poświadczonym podpisem.

Zachowując trzymiesięczny okres wypowiedzenia, przedsiębiorca nie musi uzasadniać z jakiego powodu występuje ze spółki. Umowa spółki może termin wypowiedzenia skracać lub przedłużać, natomiast nie może pozbawiać wspólników możliwości wystąpienia ze spółki. Również wspólnik nie ma prawa zrzec się skutecznie swojego uprawnienia.

Natomiast z ważnych powodów wspólnik może wypowiedzieć swój udział bez zachowania terminów wypowiedzenia nawet wówczas, gdyby spółka była zawarta na czas oznaczony. Mogą to być zarówno powody subiektywne (np. przyczyny zdrowotne), jak i np. brak wzajemnego zaufania między wspólnikami.

Wspólnik występujący ze spółki otrzymuje w naturze rzeczy, które wniósł do spółki. Wypłaca się mu też wartość wkładu oznaczoną w umowie spółki. Gdyby zaś umowa nie zawierała takiego oznaczenia, wówczas otrzymuje kwotę odpowiadającą wartości, jaką wkład miał w chwili wniesienia. Nie zwraca się wartości wkładu polegającego na świadczeniu usług albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika. Wspólnik traci więc udział w spółce, ale w zamian uzyskuje pieniężny ekwiwalent.

Wypłaca się mu też w gotówce część wartości wspólnego majątku, jaka pozostała po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników.

Gdyby spółka nie miała zysku lub miała straty, wówczas występujący wspólnik nie otrzyma wypłaty, a nawet będzie musiał pokryć przypadającą na niego część niedoboru.