Wadium można stracić automatycznie

Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego przystępujący do przetargu, np. przy licytacji spółdzielczego własnościowego prawa do mieszkania, czy też innej nieruchomości, obowiązany jest złożyć rękojmię w wysokości jednej dziesiątej części sumy oszacowania.

W przypadku wygrania licytacji złożona rękojmia zostaje zatrzymana, zaś pozostałym osobom zwracana jest ona niezwłocznie. Reszta ceny ma być wpłacona po uprawomocnieniu się postanowienia o przybiciu na wezwanie sądu. Co do zasady, powinno to nastąpić w ciągu dwóch tygodni od otrzymania wezwania na rachunek depozytowy sądu. Na wniosek nabywcy sąd może wyznaczyć termin dłuższy, ale nieprzekraczający miesiąca.

Jeśli przetarg wygrała natomiast osoba będąca jednocześnie wierzycielem, może zaliczyć na poczet ceny własną należność. Z kolei za zgodą wierzyciela, którego wierzytelność znajduje pokrycie w cenie nabycia, nabywca może tę wierzytelność zaliczyć na poczet ceny. Zgoda wierzyciela powinna być stwierdzona dokumentem z podpisem urzędowo poświadczonym lub wyrażona do protokołu sądowego nie później niż w terminie, w którym nabywca ma obowiązek uiścić cenę nabycia.

Jeżeli nabywca nie wykonał w terminie warunków licytacyjnych co do zapłaty ceny, to traci on rękojmię, a skutki przybicia wygasają. Innymi słowy, oznacza to, że w przypadku sporu sądowego przepisy nakazują mu badać wyłącznie to, czy nabywca uiścił resztę ceny w wymaganej wysokości i w terminie zakreślonym przez sąd. W konsekwencji przesłanką orzeczenia o przepadku rękojmi nie jest stwierdzenie winy licytanta w niedochowaniu terminu wpłaty. W przypadku gdy zwycięzca licytacji nie ponosi winy w terminowym uregulowaniu należności, przysługuje mu wniosek o przywrócenie terminu do wpłaty.

Opisane powyżej skutki w zakresie przepadku sąd stwierdza postanowieniem, na które przysługuje zażalenie. Od nabywcy nieskładającego rękojmi, który nie wykonał warunków licytacyjnych, ściąga się rękojmię w trybie egzekucji należności sądowych. Natomiast z rękojmi utraconej przez nabywcę lub od niego ściągniętej pokrywa się koszty egzekucji związane ze sprzedażą, a resztę przelewa się na dochód Skarbu Państwa. Po uprawomocnieniu się postanowienia stwierdzającego wygaśnięcie przybicia wierzyciel może żądać wyznaczenia ponownej licytacji.

Kwestią tym poświęcona była uchwała Sądu Najwyższego z 20 listopada 2009 r. (sygn. akt II CZP 88/09).

W przypadku wygrania licytacji złożona rękojmia zostaje zatrzymana, zaś pozostałym osobom zwracana jest ona niezwłocznie. Reszta ceny ma być wpłacona po uprawomocnieniu się postanowienia o przybiciu na wezwanie sądu.

Łukasz Sobiech

Podstawa prawna

Art. 969 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).